Bilim insanları, bireylerin günün hangi saatlerinde daha uyanık, enerjik ve üretken olduklarını belirleyen biyolojik temelli bu tercihleri “kronotip” olarak adlandırıyor. Yapılan araştırmalar, insanların sabahçı ya da gececi olma eğilimlerinin sadece alışkanlıklardan kaynaklanmadığını, kronotiplerin önemli ölçüde genetik temele dayandığını gösteriyor
Orta Çağ’da yaşayan Roger Bacon doğa bilimleri, aritmetik, geometri, optik, coğrafya, astronomi, simya ve dil bilimi konularında araştırmalar yaptı ve bu konuların birçoğuna özgün katkılarda bulundu.
Bilim ve Teknik Ayın Sorusu köşesinde Ocak 2026'nın sorusunu çözenler arasından çekilişle belirlenecek beş kişiye TÜBİTAK Popüler Bilim Yayınları’ndan Matematikte Problem Çözme - Zihin Fırtınaları ve Sıra Dışı Yolculuklar kitabını hediye edeceğiz.
Ocak-Kasım 2025 dönemine ait veriler 2025’in en sıcak ikinci yıl olarak kayıtlara geçeceğini gösteriyor. Tahminlere göre 2025 yılının ortalama sıcaklığı Sanayi Devrimi öncesindeki ortalama sıcaklığın 1,48 derece üzerinde olacak.
İş bulma süreçlerinde kullanılan yeni bir modelde iş bulma sürecinde aracılık veya eğitim desteği sunan firmalar aday işe yerleştirildikten sonra birkaç ay boyunca maaşının belirli bir yüzdesini hizmet bedeli olarak alıyor.
Ocak ayında çıplak gözle görülebilen beş gezegenden sadece ikisi gökyüzünde izlenebiliyor. Bu gezegenlerden biri olan Jüpiter, 2026’nın gözlem açısından en uygun konumuna ocak ayında ulaşıyor. Ocak ayında Dünya’ya göre Güneş’in arkasından geçen Merkür, Venüs ve Mars ise ay boyunca görülemiyor.
Avusturya’daki Leoben Üniversitesinden Stefan Pogatscher ve ekibi, hurda araçları otomotiv endüstrisinde kullanılabilecek döküm alaşımlarına dönüştürmek için yeni bir çözüm öneriyor.
Bilim ve Teknik 2026 Gök Olayları Yıllığı ile yıl boyunca gökyüzünde gerçekleşecek tüm önemli gök olaylarını tek bir kaynakta bulabilirsiniz. Siz de 2026 yılı boyunca gökyüzünü düzenli olarak izlemek ve gözlemlerinizi önceden planlamak istiyorsanız Bilim ve Teknik Gök Olayları Yıllığı'nı güvenilir bir başvuru kaynağı olarak kullanabilirsiniz.
Bilim ve Teknik Ayın Sorusu köşesinde Ocak 2026'nın sorusunu çözenler arasından çekilişle belirlenecek beş kişiye TÜBİTAK Popüler Bilim Yayınları’ndan Matematikte Problem Çözme - Zihin Fırtınaları ve Sıra Dışı Yolculuklar kitabını hediye edeceğiz.
Bilim ve Teknik Düşünme Kulesi köşesinde Ocak 2026'da yayımlanan Toplamlı Apartmanlar ödüllü sorusunu çözenler arasından çekilişle belirlenecek 10 kişiye TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları tarafından yayımlanan Bilgisayar ve Beyin kitabı hediye edilecek.
İnsanlar artık sadece uzun yaşamanın değil, sağlıklı yaşamanın da yollarını arıyor. Bu arayışta beslenmenin rolü hiç olmadığı kadar ön plana çıktı. Takviye edici gıdalar söz konusu olduğunda ise vitamin ve mineral takviyeleri ile diğer takviyeler arasında bir ayrım yapmak gerekiyor.
Kopenhag Üniversitesinden mikrobiyal ekoloji uzmanı Veronica Sinotte ile Danimarka Teknik Üniversitesinden mikrobiyolog Leonie Jahn liderliğindeki antropologlar, mikrobiyologlar ve gastronomi uzmanlarından oluşan ekip, Bulgaristan’da hâlâ sözlü tarih olarak aktarılan geleneksel bilgilere dayanarak Formica rufa türü kırmızı orman karıncalarının yoğurt mayası olarak kullanılma potansiyelini inceledi.
Günümüzden yaklaşık 100 yıl önce, fosil koleksiyoncusu Charles Sternberg, ABD’nin Wyoming eyaletindeki Lance Formasyonu'nun kum taşı kayaçlarında ördek gagalı bir Edmontosaurus annectens dinozorunun iskeletini keşfetti.
Sonuçları New England Journal of Medicine’da yayımlanan araştırmada bilim insanları, yaşa bağlı maküler dejenerasyon (AMD) nedeniyle görme yeteneklerini kaybetmiş hastalara yeniden görme yeteneği kazandıran bir göz implantı geliştirdi.
Kadınlar ve erkekler aynı hastalıkları farklı şekillerde yaşayabiliyor, ancak bu farkın nedeni yalnızca genetik değil. Yeni bir araştırma, protein düzeylerinden yaşam koşullarına, hormonlardan çevresel etkilere kadar pek çok unsurun bu ayrımı şekillendirdiğini ortaya koyuyor.
Kimya biliminin bu duruma oldukça kışkırtıcı bir cevabı var: Metaller kokmaz!
Derimize yakın toplardamarların maviye çalan rengi görüldüğünde inandırıcılığı artan, kirli (yani oksijence fakir) kanın mavi olduğu ve kesiklerden
İguanaların en uzunu yeşil iguanadır. Burundan kuyruğa kadar 1,5 ila 2 metre uzunluğa kadar büyür. Grubun en küçüğü, 46 cm gövde, 46 cm kuyruk uzunluğa sahip dikenli kuyruklu iguanadır. En ağır iguana ise mavi iguanadır.
Uçakların genellikle beyaz olmasının başlıca nedeni, ısınmaya neden olabilecek güneş ışınlarını yansıtarak uçağın plastik, karbon fiber ya da fiberglas gibi kompozit malzemeden yapılan bölümlerinin zarar görmesini engellemektir.
Arazide ilerlerken nehrin doğal bir engelle karşılaşması, bazı hayvanların nehir yatağının yakınına yuva yapması ya da nehir kanalının bir yanındaki tortul malzemenin yapısının farklı olması gibi doğal nedenlerle, nehir yatağının yönü hafifçe değişebilir.
Yerküre, Dünya gezegenidir ve genelde yapısı ile ilgili konularda kullanılır. Yerbilim (jeoloji) çalışmaları ile yapısı anlaşılmaya çalışılan Yerküre’ye ait bilgilerin çoğu, sismik dalgaların incelenmesi sayesinde elde ediliyor.
Özel Görelilik Kuramı ya da İzafiyet teorisi, Albert Einstein tarafından 1905'te Annalen der Physik dergisinde, "Hareketli cisimlerin elektrodinamiği üzerine" adlı 2. makalesinde açıklanan ve ardından 5. makalesi "Bir cismin atıllığı enerji içeriği ile bağlantılı olabilir mi?" başlıklı makaleyle pekiştirilen fizik kuramıdır.
Pek çok kişi klonlama kavramını ilk kez klonlanmış koyun Dolly’nin dünyaya gelmesi ile duydu. Moleküler genetik teknikleri kullanılarak bir canlının ya da hücrenin genetik olarak kopyasının oluşturulmasını amaçlayan klonlamanın üreme ve tedavi amaçlı kullanımına yönelik bilimsel araştırmalar hızla devam ediyor.
Evren hakkında bilmediğimiz belki milyonlarca, hatta daha fazla şey var. Milyarlarca yıldan beri, sınırlarını tamamen öğrenemediğimiz, hatta belki de hiçbir zaman öğrenemeyeceğimiz bu sonsuz düzlemde sürekli bir evrim yaşanıyor
Tübitak Bilim ve Teknik Dergisinin düzenlediği Bilim Söyleşileri'nin fotoğraf galerine buradan ulaşabilirsiniz.
Tübitak Bilim ve Teknik Dergisiyle beraber verilen Yeni Ufuklara kitapçıklarına bu bölümden ulaşabilirsiniz.
Bilim ve Teknik Dergisinin Satranç köşesi satranç oyununu öğrenmek ya da geliştirmek isteyenler için her ayrıntıya özenle yer vermiş.
Yavuz EROL tarafından Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi altında “Kendimiz Yapalım” kategorisinde yayımlanan çeşitli elektronik projeler.
TÜBİTAK Remzi Oğuz Arık Mahallesi Tunus Cad. No: 80 06540 Kavaklıdere Çankaya/ANKARA
E-Posta: bteknik@tubitak.gov.tr
yayinlar.tubitak.gov.tr
E-Posta: abone@tubitak.gov.tr
