Simetri Yasalar�
 

Elektromanyetik
Her ne kadar elektrostatik ve manyetik kuvvetler, ayn� 'elektromanyetik' kuvvetin farkl� belirme bi�imleri ise de, anlat�m kolayl��� a��s�ndan bu ikisini ayr� ayr� ele almakta yarar var. Hem de bu kuvvetler, k�tle�ekimine oranla �ok daha, 1036 misli �iddetli olduklar�ndan, incelenmeleri i�in b�y�k �l�ekli cisimlere gereksinim yok.

�rne�in elektrostatik kuvvet, iki protonun, yani iki hidrojen iyonunun �arp��ma deneyleriyle incelenebilir. �zleme kolayl��� a��s�ndan hidrojen iyonlar� yerine, e�it miktarlarda ve ayn� i�aretli y�k ta��yan, �rne�in iki ya� damlac��� da kullan�labilir. ��i vakumlanm�� kapal� bir kap i�erisindeki damlac�klar, yatay y�nde e�it h�zlarla birbirlerine do�ru p�sk�rt�ld�klerinde; �nce birbirlerine do�ru yakla��rken, aralar�ndaki elektrostatik itme kuvveti nedeniyle yava�layacak, belli bir mesafede durduktan sonra, yine ayn� itme kuvveti nedeniyle, ters y�nde h�zlanmaya ba�layacakt�r. Gerekli g�r�l�yorsa e�er, damlac�klar �zerindeki yer�ekimini dengeleyerek yatay bir d�zlemde hareket etmelerini zorlamak amac�yla, dikey y�nde bir elektrik alan� uygulanabilir. Elektrostatik kuvvetin simetri �zelliklerinin irdelenmesi bundan �te, yerk�re ve bilya ikilisini kullanarak k�tle�ekimi i�in yap�lm�� olan de�erlendirmelerin benzerleridir. Manyetik kuvvet daha ilgin�...

Manyetik kuvveti incelemek i�in, sabit bir m�knat�s veya elektrom�knat�s kullan�labilir. Elektrom�knat�sta bobinden ge�irilen bir ak�m, bobin ekseni do�rultusunda manyetik alana yol a�arken; sabit m�knat�sta bunu, m�knat�s� olu�turan atomlar�n �ekirdeklerinin ve y�r�nge elektronlar�n�n spinlerine kar��l�k gelen dairesel ak�mlar�n toplam� yapar. Dolay�s�yla, asl�nda ikisi aras�nda bir fark yoktur. Fakat simetri �zelliklerini irdelemek a��s�ndan, atomlar� ve �ekirdekleri izlemeye �al��mak yerine bir bobini izlemek kolayl�k sa�layaca��ndan, biz bir elektrom�knat�s� tercih edece�iz.