Skip to content Skip to navigation

Ana Sayfa

Dünya-Yaşam

Keşifleri yaklaşık 30 yıl öncesine dayanan eksozomlar son yıllarda yoğun olarak araştırılan bir konu hâline geldi. Başlangıçta eksozomların sadece hücrelerdeki gereksiz ya da toksik ürünleri dışarı atmak için hücresel bir atık mekanizması olduğu düşünülüyordu. Ancak, hücre biyolojisi, hücreler arası iletişim, immünoloji ve kanser alanındaki araştırmalar, eksozomların sahip oldukları içerik nedeniyle biyolojik bir hazine olduğuna işaret ediyor.

Sosyal Bilimler

İçinde bulunduğumuz 21. yüzyılda bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarında gerçekleşen değişimlere ve ilerlemelere bağlı olarak endüstride de gelişmeler yaşanıyor. Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarının disiplinlerarası olacak şekilde birlikte kullanılması etkilerini sanayi alanlarında hissettiriyor.

Uzay-Fizik

Güneş ve gökadamızdaki yıldızların %97’den fazlasını bekleyen son neredeyse aynı. Galaktik kronometreler olarak da isimlendirilen beyaz cüceler ile başlayan bu serüvenin çözülmesi, Güneş, küçük ve orta kütleli yıldızların yaşamlarının anlaşılmasının yanında, gökadamızın yaşı ve içerdiği karanlık maddeye ilişkin kanıtlar da sunuyor.

Sağlık

Tıbbi tanılama için daha kolay uygulanabilir ve daha ucuza mal edilebilir laboratuvar testleri için sürekli araştırmalar yapılıyor. Geliştirilen yeni teknolojilerle hastalık tanılamasında uygulanacak testler zaman ve maliyet bakımından tasarruf sağlayabildikleri için büyük önem arz ediyorlar. Böylece imkânların kısıtlı olduğu dezavantajlı bölgelerde hastalıkların daha kolay ve hızlı bir şekilde tanılanması hedefleniyor.

Teknoloji

Günlük hayatta kullandığımız internet ağlarında bitlerde kodlanmış “klasik bilgi” aktarılır. Bir süredir üzerine araştırmalar yapılan bir konuysa kübitlerde (kuantum bitlerde) kodlanmış “kuantum bilginin” aktarıldığı ağlar kurmak. Henüz tam anlamıyla gerçeğe d.nüştürülmüş devasa bir kuantum ağının kurulması bir hayal. Ancak yakın zamanlarda yaşanan gelişmeler, gelecek birkaç yıl içinde ufak çapta kuantum ağları kurmanın mümkün olabileceğine işaret ediyor.

Beyin-Zihin

Tekerleğin keşfedilmesini, piramitlerin inşasını ve Ay’a ayak basılmasını mümkün kılan; eşsiz hesaplama, yaratıcılık ve kavrama özellikleriyle insan beyni tüm işlevlerini 20 wattlık bir ampulün gücüne denk bir güçle yapıyor. Beynin gizemlerini çözmek için bilim insanları araştırmalarını büyük hızla sürdürüyor ve bu araştırmalar sonucunda da önemli adımlar atılıyor. Olağanüstü zihinsel yeteneğimizle bile beynimizi bu kadar özel kılan şeyleri açıklamak kolay değil. Peki, insan beynini bu kadar eşsiz ve özel yapan ne?

Merak Ettiklerimiz

Düştüğümüzde, derimiz çizildiğinde ya da yandığında vücudumuzun belli bir bölümündeki dokular zarar görür ve dokulardaki sinir hücreleri uyarılır. Hücreler bu uyarıları elektrik sinyaline dönüştürür ve beyne iletir. Bu iletim sonucunda ise acı ve ağrı hisseder, dokunduğumuz ya da yediğimiz şeylerin sıcak veya sert olup olmadığını anlar, kaslarımızı kasarak duruma uygun tepkiler veririz.

Çoklu Ortam

Bilgi Paketleri

Yerküre, Dünya gezegenidir ve genelde yapısı ile ilgili konularda kullanılır. Yerbilim (jeoloji) çalışmaları ile yapısı anlaşılmaya çalışılan Yerküre’ye ait bilgilerin çoğu, sismik dalgaların incelenmesi sayesinde elde ediliyor.

Özel Görelilik Kuramı ya da İzafiyet teorisi, Albert Einstein tarafından 1905'te Annalen der Physik dergisinde, "Hareketli cisimlerin elektrodinamiği üzerine" adlı 2. makalesinde açıklanan ve ardından 5. makalesi "Bir cismin atıllığı enerji içeriği ile bağlantılı olabilir mi?" başlıklı makaleyle pekiştirilen fizik kuramıdır.

Pek çok kişi klonlama kavramını ilk kez klonlanmış koyun Dolly’nin dünyaya gelmesi ile duydu. Moleküler genetik teknikleri kullanılarak bir canlının ya da hücrenin genetik olarak kopyasının oluşturulmasını amaçlayan klonlamanın üreme ve tedavi amaçlı kullanımına yönelik bilimsel araştırmalar hızla devam ediyor.

Evren hakkında bilmediğimiz belki milyonlarca, hatta daha fazla şey var. Milyarlarca yıldan beri, sınırlarını tamamen öğrenemediğimiz, hatta belki de hiçbir zaman öğrenemeyeceğimiz bu sonsuz düzlemde sürekli bir evrim yaşanıyor

________________________________Bölümlerimiz_______________________________

Tübitak Bilim ve Teknik Dergisinin düzenlediği Bilim Söyleşileri'nin fotoğraf galerine buradan ulaşabilirsiniz.

Tübitak Bilim ve Teknik Dergisiyle beraber verilen Yeni Ufuklara kitapçıklarına bu bölümden ulaşabilirsiniz.

Bilim ve Teknik Dergisinin Satranç köşesi satranç oyununu öğrenmek ya da geliştirmek isteyenler için her ayrıntıya özenle yer vermiş.

Yavuz EROL tarafından Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi altında “Kendimiz Yapalım” kategorisinde yayımlanan çeşitli elektronik projeler.