Herzstaub / iStock
Haziran, 2026’da Merkür’ü akşamları gökyüzünde görmek için en uygun ay. Ayın ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık bir buçuk saat sonra kuzeybatı ufkundan batan Merkür’ün ilerleyen günlerde parlaklığı azalsa da ufkun üzerinden yüksekliği ve gözlem süresi artıyor. Merkür, 15 Haziran’da en büyük doğu uzanımı konumuna geliyor. Merkür, bu tarihte Güneş’in batışından yarım saat sonra ufkun yaklaşık 12 derece üzerinde olacak.
Merkür, 16 Haziran’da yeni ay evresinden yakın zamanda ayrılan Ay ile yakın görünümde. Ay boyunca İkizler Takımyıldızı’nda bulunan Merkür, 18 Haziran’da takımyıldızın en parlak yıldızı Polluks ile birbirine yakın görülebiliyor. Haziran ayında Merkür, Venüs ve Jüpiter ile İkizler Takımyıldızı’nın en parlak yıldızları Polluks ve Kastor’u gökyüzünün aynı bölgesinde görme fırsatını kaçırmayın.
Venüs, haziran ayında Güneş’in batışından sonra iki saati aşan gözlem süreleriyle gökyüzünde görülebiliyor. Venüs, ayın başında Güneş’in batışından yarım saat sonra ufkun yaklaşık 22 derece üzerinde gökyüzünde belirginleşmeye başlıyor. Ayın ilerleyen günlerinde ufkun üzerinden yüksekliği artan Venüs, gökyüzünde Jüpiter’e yaklaşmaya devam ediyor. 7 Haziran’da Venüs, İkizler Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Polluks ile birbirine yakın görülebiliyor.
9 Haziran’da Venüs ve Jüpiter’in gökyüzündeki etkileyici buluşması gerçekleşiyor. Bu tarihte gökyüzünde Venüs, Jüpiter’den daha parlak görünüyor.
17 Haziran’da ise Venüs, hilal şeklindeki Ay ile birbirine yakın görülebiliyor. Ay boyunca parlaklığı yaklaşık olarak aynı kalan Venüs’ün görünür büyüklüğü artarken gezegen yuvarlağının parlak görünen kısmının oranı azalıyor.
Mars, haziran ayında gün doğumundan önce gökyüzünde görülebiliyor. Kızıl Gezegen ayın ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık bir buçuk saat önce doğuyor. Ayın ilerleyen günlerinde Mars’ın ufkun üzerinden yüksekliği ve görünür büyüklüğü hafifçe artıyor. Mars, haziranın başında Koç Takımyıldızı’ndayken ayın ortasından sonra Boğa Takımyıldızı’na geçiyor. Kızıl Gezegen’i 28 Haziran’da Güneş’in doğuşundan önce Ülker Açık Yıldız Kümesi’ni oluşturan parlak mavi yıldızların yakınlarında görebilirsiniz.
Mars, 13 Haziran’da şafak vaktinde hilal şeklindeki Ay ile kuzeydoğu-doğu yönünde ufkun üzerinde birbirine yakın görülebiliyor.
Jüpiter, haziran ayında akşam vakti gökyüzünde görülebilen gezegenler arasında yer alıyor. Jüpiter ayın başında Güneş’in batışından sonra batı yönünde ufkun yaklaşık 25 derece üzerinde belirginleşmeye başlıyor ve gece yarısından yaklaşık bir saat önce batı-kuzeybatı yönünde ufuktan batıyor. Temmuz ayının sonunda yörünge hareketi sırasında Dünya’ya göre Güneş’in arkasından geçmeye hazırlanan Jüpiter’in gözlem süresi haziran ayının sonunda yaklaşık bir buçuk saat kısalıyor. 9 Haziran’da gökyüzünde gerçekleşen Venüs-Jüpiter yakınlaşmasından sonra gaz devi gezegen 17 Haziran’da hilal şeklindeki Ay ile birbirlerine yakın görülebiliyor. Bu tarihte Venüs, Ay, Jüpiter ve Merkür’ü bir doğru üzerinde sıralanmış gibi görebilirsiniz.
Satürn, haziran ayında gün doğumundan önce gökyüzünde. Mart ayında yörünge hareketi sırasında Dünya’ya göre Güneş’in arkasından geçen Satürn, şafak vakti gökyüzünde tekrar görülmeye başlanmıştı. Satürn’ün ufkun üzerinden yüksekliği ve gözlem süresi haziran ayı boyunca artmaya devam ediyor. Ayın ilk günlerinde gece yarısından yaklaşık üç saat sonra doğu yönünde ufuktan doğan Satürn, ay sonunda iki saat daha erken doğmaya başlıyor.
11 Haziran gecesi Satürn’ü ve Ay’ı doğu yönünde ufkun üzerine bakarak Balıklar Takımyıldızı’nda görebilirsiniz.
21 Haziran’da yaz gün dönümü gerçekleşiyor. Kuzey yarım küre için astronomik olarak yazın başlangıcı olarak kabul edilen bu tarihte güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne dik açıyla gelir.
Ay, 8 Haziran’da son dördün, 15 Haziran’da yeni ay, 22 Haziran’da ilk dördün, 30 Haziran’da dolunay evresinde.
Ay, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında 1 Haziran’da ve 28 Haziran’da Dünya’ya en uzak yani yeröte, 15 Haziran’da ise Dünya’ya en yakın yani yerberi konumundan geçiyor. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 406.366 km, 406.265 km ve 357.198 km.
Çizimdeki oklar, Güneş sisteminde yer alan iç gezegenlerin haziran ayında yörüngelerindeki hareketlerini gösteriyor. Dış gezegenlerin yörüngelerindeki konumları, ay içinde birbirine göre çok değişmediği için haziran ayının ortasındaki konumları, çizimde nokta şeklinde belirtilmiştir.
1 Haziran 23.00
15 Haziran 22.00
30 Haziran 21.00
Kaynaklar:
Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz. Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.
Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.
Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.
🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.
Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek, ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.
