kirstypargeter / iStock
14 Mayıs’ta üst kavuşum konumundan geçen Merkür, bu süreçte Güneş’le aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan gökyüzünde Güneş’e çok yakın görünüyor ve Güneş’in parlaklığında kaybolduğu için birkaç hafta boyunca görülemiyor.
Merkür, mayıs ayının son haftasından itibaren akşamları gökyüzünde tekrar ortaya çıkıyor. 30 Mayıs akşamı Merkür, Venüs ve Jüpiter’i gökyüzünde hayali bir çizgi üzerinde sıralanmış gibi görebilirsiniz.
Mayıs, Venüs’ü akşamları gökyüzünde görmek için son derece uygun bir ay. Venüs, ayın başında Güneş’in batışından sonra batı yönünde ufkun üzerinde ortaya çıkıyor ve saat 22.00 civarında kuzeybatı ufkundan batıyor. Ayın ilerleyen günlerinde görünür büyüklüğü artan Venüs’ün aydınlık görünen kısmının oranı ise azalıyor. Venüs, ay sonunda Güneş’ten yaklaşık 2,5 saat sonra batıyor.
Mayıs ayının ilk yarısında Boğa Takımyıldızı’nda görünen Venüs, ayın ortasından sonra İkizler Takımyıldızı’na geçiyor. 19 Mayıs akşamı Venüs’ü ve hilal şeklindeki Ay’ı İkizler Takımyıldızı’nda görebilirsiniz. Bu tarihte Jüpiter de Venüs ve Ay ile gökyüzünün aynı bölgesinde olacak.
Ocak ayında yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçen Mars, birkaç aydır görülemiyordu. Nisan sonundan itibaren Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde tekrar ortaya çıkmaya başlayan Mars, mayıs ayında ufkun üzerinde yükselmeye devam ediyor ve Kızıl Gezegen’in gözlem süresi uzuyor. Mars ayın ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık bir saat önce doğarken bu süre ay sonunda 1,5 saate çıkıyor.
Mars, 15 Mayıs’ta yeni ay evresine yaklaşan Ay ile birbirine yakın görülebiliyor.
Jüpiter, mayıs ayında Güneş’in batışından sonra ufkun 55 derece üzerinde ortaya çıkıyor ve gece yarısından bir saat sonra kuzeybatı ufkundan batıyor. Ayın ilerleyen günlerinde daha erken saatlerde batmaya başlayan Jüpiter’in gözlem süresi kısalıyor.
20 Mayıs’ta Jüpiter ve hilal şeklindeki Ay birbirine yakın görülebiliyor. Bu tarihte Venüs de gökyüzünde bu ikiliyle aynı görüş alanında bulunuyor. Venüs, ilerleyen günlerde Jüpiter’e yaklaşmaya devam ediyor. Ay sonunda Venüs, Jüpiter’in yaklaşık 7 derece batısında yer alıyor.
31 Mayıs akşamı Jüpiter ve Venüs’ü İkizler Takımyıldızı’nda görebilirsiniz.
Yakın zamanda yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçen Satürn, mayıs ayında Güneş’in doğuşundan önce görülebiliyor. Ayın ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık bir saat önce doğu ufkundan doğan Satürn, giderek daha erken saatlerde doğuyor. Halkalı gezegenin gözlem süresi ay sonunda yaklaşık iki saate ulaşıyor. 1 Mayıs’ta Güneş’in doğuşundan yarım saat önce ufkun 6,5 derece üzerinde olan Satürn’ün yüksekliği ay sonunda yaklaşık 20 dereceye ulaşıyor.
Satürn’ü 14 Mayıs sabahı şafak vakti hilal şeklindeki Ay ile birbirine yakın görebilirsiniz.
Eta Aquarid (Eta Kova) Gök Taşı Yağmuru, 6 Mayıs’ı 7 Mayıs’a bağlayan gece en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte uygun gözlem koşullarında saatte 50 gök taşı görülebiliyor.
19 Nisan ile 28 Mayıs arasında etkinliğini devam ettiren Eta Aquarid Gök Taşı Yağmuru’nun saçılma noktası (gök taşlarının gökyüzünde ortaya çıkıp etrafa dağılıyormuş gibi göründüğü nokta) 7 Mayıs gecesi saat 2 civarında doğu yönünde ufuktan doğuyor. Şafak vakti Güneş’in aydınlığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşıyor.
Eta Aquarid Gök Taşı yağmurunun kaynağı 1P/Halley kuyruklu yıldızı.
Ay, 1 Mayıs’ta dolunay, 10 Mayıs’ta son dördün, 16 Mayıs’ta yeni ay, 23 Mayıs’ta ilk dördün, 31 Mayıs’ta dolunay evresinde.
Ay, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında 5 Mayıs’ta Dünya’ya en uzak yani yeröte, 17 Mayıs’ta ise Dünya’ya en yakın yani yerberi konumuna geliyor. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 405.839 km ve 358.077 km.
Çizimdeki oklar, Güneş sisteminde yer alan iç gezegenlerin mayıs ayında yörüngelerindeki hareketlerini gösteriyor. Dış gezegenlerin yörüngelerindeki konumları, ay içinde birbirine göre çok değişmediği için mayıs ayının ortasındaki konumları, çizimde nokta şeklinde belirtilmiştir.
1 Mayıs 23.00
15 Mayıs 22.00
31 Mayıs 21.00
Kaynaklar:
Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz. Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.
Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.
Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.
🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.
Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek, ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.
