arvitalya / iStock
Merkür, 13 Temmuz’da, Güneş etrafındaki yörünge hareketi sırasında alt kavuşum konumundan geçiyor. Bu konumdayken gökyüzünde Güneş’le aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan birkaç hafta boyunca görülemiyor. Temmuz ayının sonunda şafak vakti gökyüzünde tekrar görülmeye başlanan Merkür, ayın son günlerinde Güneş’ten yaklaşık bir saat önce doğuyor.
Merkür’ü 31 Temmuz’da şafak vakti kuzeydoğu-doğu yönünde ufkun üzerine bakarak İkizler Takımyıldızı’nda görebilirsiniz. Parlaklığı 0,5 kadir mertebesinde olan Merkür, İkizler Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Polluks ile ufkun üzerinde yaklaşık aynı yükseklikte.
Venüs, temmuz ayında Güneş’in batışından sonra batı yönünde ufkun yaklaşık 20 derece üzerinde belirginleşmeye başlıyor. Güneş’ten yaklaşık iki saat sonra batı-kuzeybatı yönünde ufuktan batan Venüs’ün gözlem süresi ilerleyen günlerde hafifçe azalıyor.
1 Temmuz’da Venüs’ün gezegen yuvarlağının %69’u parlak görülürken ay sonunda bu değer %56’ya iniyor. Venüs’ün görünür büyüklüğü de bu tarih aralığında artıyor. Bir dürbün ya da küçük bir teleskopunuz varsa Venüs’ün evrelerindeki ve görünür büyüklüğündeki değişimi gözlemleyebilirsiniz.
Venüs, 9 Temmuz’da Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus ile batı yönünde ufkun üzerinde birbirine çok yakın görülebiliyor. İlerleyen günlerde Venüs, Regulus’un doğusuna doğru hareket ediyor ve 17 Temmuz’da hilal şeklindeki Ay ile birbirlerine yakın görülebiliyor.
Mars, temmuz ayının başında gece yarısından yaklaşık üç saat sonra kuzeydoğu-doğu yönünde ufuktan doğuyor. İlerleyen günlerde daha erken doğmaya başlayan Kızıl Gezegen’in gözlem süresi uzuyor.
Ay boyunca Boğa Takımyıldızı’nda bulunan Mars, 12 Temmuz’da takımyıldızın en parlak yıldızı Aldebaran ile kuzeydoğu-doğu yönünde ufkun üzerinde birbirine yakın görülebiliyor. Siz de bu tarihte turuncu renklerdeki iki gök cismini birbirinden ayırt etmeyi deneyebilirsiniz. Mars, Aldebaran’a kıyasla gökyüzünde biraz daha sönük görünüyor. Bu tarihte hilal şeklindeki Ay da Mars ve Aldebaran ile gökyüzünün aynı bölgesinde görülebiliyor.
Temmuz ayının sonunda yörünge hareketi sırasında Dünya’ya göre Güneş’in arkasından geçecek olan Jüpiter, ayın başında kısıtlı süreler görülebiliyor. Temmuzun ilk günlerinde Güneş’in batışından yarım saat sonra batı-kuzeybatı yönünde ufkun yaklaşık 5 derece üzerinde belirginleşmeye başlayan Jüpiter, Güneş’ten yaklaşık bir saat sonra batıyor. Ayın ilerleyen günlerinde daha erken saatlerde batmaya başlayan Jüpiter’in ufkun üzerinden yüksekliği giderek azalıyor.
Jüpiter, 29 Temmuz’da kavuşum konumuna geliyor. Bu konumdayken Jüpiter, Güneş ve Dünya yaklaşık olarak aynı hizadadır ve Güneş, Jüpiter ile Dünya’nın arasında bulunur. Kavuşum konumuna yakın olduğu süreçte Jüpiter birkaç hafta boyunca görülemiyor.
Satürn, temmuz ayında gecenin ikinci yarısında gökyüzünde. 1 Temmuz’da gece yarısından bir saat sonra doğu yönüne ufuktan doğan Satürn, şafak vakti Güneş’in aydınlığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşıyor. İlerleyen günlerde daha erken doğmaya başlayan Satürn’ün gözlem süresi ay sonunda iki saat uzuyor. Temmuz ayında Balıklar Takımyıldızı’nda bulunan Satürn,
8 Temmuz’da son dördün evresinden bir gün önce ayrılan Ay ile birbirine yakın görülebiliyor.
Delta Aquarid (Delta Kova) Gök Taşı Yağmuru, 30-31 Temmuz gecesi en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte uygun gözlem koşullarında saatte maksimum 20 gök taşı görülebiliyor. Ancak gök taşı yağmurunun saçılma noktası, yakın zamanda dolunay evresinden ayrılan Ay’a yakın olduğundan gök taşlarının fark edilmesi zorlaşıyor.
12 Temmuz-23 Ağustos arasında etkinliğini devam ettiren Delta Aquarid gök taşı yağmuru, güney yarım kürede izlenebilen en güçlü gök taşı yağmurlarından biridir. Ancak kuzey yarım kürede de sınırlı düzeyde görülebilir.
Delta Aquarid’in kaynağı olan gök cismi tam olarak bilinmese de 96P/Machholz kuyruklu
yıldızının gök taşı yağmurunun
olası kaynaklarından olabileceği düşünülüyor.
Ay, 7 Temmuz’da son dördün, 14 Temmuz’da yeni ay, 21 Temmuz’da ilk dördün, 29 Temmuz’da dolunay evresinde.
Ay, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında 13 Temmuz’da Dünya’ya en yakın yani yerberi, 25 Temmuz’da ise Dünya’ya en uzak yani yeröte konumundan geçiyor. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 359.114 km ve 405.548 km.
Çizimdeki oklar, Güneş sisteminde yer alan iç gezegenlerin temmuz ayında yörüngelerindeki hareketlerini gösteriyor. Dış gezegenlerin yörüngelerindeki konumları, ay içinde birbirine göre çok değişmediği için temmuz ayının ortasındaki konumları, çizimde nokta şeklinde belirtilmiştir.
1 Temmuz 23.00
15 Temmuz 22.00
31 Temmuz 21.00
Kaynaklar:
Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz. Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.
Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.
Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.
🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.
Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek, ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.
