Yeni bir araştırmaya göre Grönland yakınlarında yer alan ve Dünya’nın geri kalan kısmından farklı olarak son 150 yılda ortalama sıcaklığı azalan “soğuk bölge”, Atlantik Okyanusu’ndaki sıcak su akıntılarının yavaşlamasına dair bir işaret olabilir. Bilim insanları bu bölgedeki soğumanın nedenine dair bir uzlaşıya varamamıştı. Ancak en güncel veriler bu bölgedeki soğumanın Atlantik Meridyonel Devinim Dolaşımı (AMOC) olarak adlandırılan okyanus dolaşım sisteminin zayıflamasıyla ilişkili olabileceği hipotezini destekliyor.
AMOC, Atlantik Okyanusu’nun tropikal ve subtropikal bölgelerindeki ılık ve tuzlu suları kuzeye doğru taşır. Bu sular yüksek enlemlerde soğuyup yoğunlaşarak derinlere batar ve okyanus tabanı boyunca güneye geri döner. Bilim insanları bir süredir Grönland’daki buzulların erimesi sonucu açığa çıkan tatlı suların Kuzey Atlantik’teki deniz sularının tuzluluğunu ve yoğunluğunu azaltarak okyanusun derinlerine batmasını yavaşlatmasından ve bunun da AMOC’u zayıflatmasından endişe ediyor.
Soğuk bölgenin atmosferdeki değişimlerden mi yoksa okyanus akıntılarındaki değişimlerden mi kaynaklandığı bilim insanlarının uzun süredir tartıştığı bir konu. Yeni çalışmada onlarca yıllık gözlem verileri incelenerek bölgede okyanus ile atmosfer arasındaki ısı alışverişi değişimleri analiz edildi. Sonuçlar, bölgedeki soğumanın esas olarak deniz yüzeyinden atmosfere daha fazla ısı aktarılmasından değil, okyanus akıntıları ile bölgeye daha az ısı taşınmasından kaynaklandığını gösteriyor. Bu da soğuk bölgenin AMOC’taki zayıflamanın bir göstergesi olabileceğine işaret ediyor.
Araştırmacılar, söz konusu bulgunun AMOC’un yakın zamanda tamamen duracağı anlamına gelmediğini ancak dolaşım döngüsündeki değişimlerin Avrupa ve Kuzey Amerika kıtalarındaki sıcaklıkları, yağış düzenlerini ve deniz seviyelerini etkileyebileceğini düşünüyor. Bu nedenle bilim insanları, Grönland çevresindeki soğuk bölgenin iklim değişimlerinin gelecekteki seyrini tahmin etmek için yakından izlenmesi gereken önemli bir gösterge olduğunun altını çiziyor.
Kaynak:
