Atlar insanların korktuğunu kokusundan algılayabiliyor. Daha önce yapılan araştırmalarda atların insanların yüz ifadelerindeki değişimi ayırt edebildikleri anlaşılmıştı. Geçtiğimiz yıllarda sonuçları Nature dergisinde yayımlanan bir çalışmada atların insan seslerindeki olumlu ve olumsuz duyguları ayırt edebildiği, örneğin öfke içeren sesleri gülme seslerine göre daha tehditkâr algıladığı tespit edilmişti. Yeni bir araştırmaya göre ise atlar, insanlardaki korku duygusunu görsel ya da sesli ipuçları olmadan koku yoluyla algılayabiliyor.
Koku duyusu, iletişim kurmak için en yaygın kullanılan duyulardan biri. İletilen koku sinyallerinin aynı türün üyeleri arasındaki iletişimde nasıl bir rol oynadığı daha önce araştırılmış olsa da farklı canlı türleri arası iletişimdeki etkisine dair yapılmış kapsamlı bir çalışma henüz bulunmuyor. Fransa’daki Tours Üniversitesinden Dr. Léa Lansade ve ekibi, sonuçları PLOS One dergisinde yayımlanan bir çalışmada insan terinde bulunan molekülleri kullanarak atların koku duygusuna nasıl tepki verdiğini inceledi. Deneyde ilk olarak bir grup katılımcının koltuk altlarına pamuk pedler yerleştirildi. Daha sonra katılımcılara eğlenceli ve korkutucu videoların 20 dakikalık kesitleri iki farklı günde izletildi.
Üzerinde ter örneklerinin bulunduğu pedler, deneye katılan atların takması için özel olarak tasarlanmış bir ağızlığa yerleştirildi. Kontrol grubundaki atların ağızlığına ise kullanılmamış pedler koyuldu. Daha sonra atların kokladıkları koku türüne bağlı olarak eğitmenleriyle ne sıklıkla etkileşime girdikleri gözlemlendi. Korku filmi izleyen kişilerden alınan pedleri koklayan atlar, kontrol grubuna ve eğlenceli videolar izleyen kişilerden alınan pedleri koklayan atlara göre eğitmenleriyle daha az sayıda etkileşimde bulundu. Daha sonra ise atların yemek yerken aniden açılan bir şemsiyeye verdiği tepkiler izlendi. Korku filmi izleyen kişilerin ter kokusuna maruz kalan atların tepkileri diğerlerinkinden farklıydı: Daha kolay ürktüler ve kalp atışları daha hızlıydı. Stres hormonu olan kortizol seviyelerinde ise herhangi bir fark bulunmadı. Son olarak ise araştırmacılar atlara ilk defa deney esnasında karşılaştıkları bir nesne gösterdi. Atların bu nesneye ne sıklıkla baktığı ve dokunduğu kaydedildi. Sonuçta korku filmi izleyen kişilerden alınan pedleri koklayan atların, nesneyle daha az etkileşim kurduğu anlaşıldı.
Tüm deney sürecinde meydana gelen davranış değişiklikleri bir arada değerlendiğinde elde edilen bulgular, atların korku duygusunu koku yoluyla algılayabildiklerini gösteriyor. Ayrıca sonuçlar, duygusal sinyallerin türler arasında iletebileceğine dair kanıtları destekliyor. Ancak bu mekanizmanın nasıl işlediği henüz tam olarak anlaşılmış değil.
Kaynak
