Antarktika penguenlerinin üreme takvimi hızla değişiyor. Oxford ve Oxford Brookes üniversiteleri tarafından yürütülen Penguin Watch, bilim insanları ile gönüllüleri bir araya getirerek Antarktika penguenlerinin uzun vadeli olarak izlendiği uluslararası bir araştırma projesi. Proje kapsamında elde edilen yeni bulgular, penguenlerin üreme mevsiminde rekor düzeyde bir erkene kayma meydana geldiğini ortaya koyuyor. Büyük olasılıkla iklim değişikliğiyle bağlantılı olan bu kayma nedeniyle penguenlerin besine erişiminin zorlaşabileceği ve türler arası rekabetin artabileceği belirtiliyor. Çalışmanın sonuçları, Dünya Penguen Farkındalık Günü olan 20 Ocak’ta Journal of Animal Ecology dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, 2012–2022 yılları arasında penguenlerin üreme zamanlamasındaki değişimleri inceledi. Çalışmada, bir kolonideki penguenlerin bir yuvalama alanını sürekli olarak kullanmaya başladığı ilk tarihe odaklanıldı. Adélie, Chinstrap ve Gentoo olmak üzere üç penguen türünün ele alındığı araştırmada, yuva sayısı birkaç düzine ile yüz binler arasında değişen koloniler incelendi. Antarktika ve Antarktika’ya komşu adalardaki 37 koloninin 77 zaman atlamalı kamera ile izlendiği araştırmada elde edilen verilerin yalnızca belirli penguen kolonilerine özgü olmadığı, türlerin genel davranışlarına da ışık tuttuğu belirtildi.
Sonuçlar, üç penguen türünde de üreme mevsiminin rekor hızlarda erkene kaydığını gösteriyor. En büyük değişim, üreme zamanları her 10 yılda ortalama 13 gün (bazı kolonilerde 24 güne kadar) erkene kayan Gentoo penguenlerinde gerçekleşti, Adélie ve Chinstrap türlerinde ise kaymanın ortalama 10 gün olduğu belirlendi.
Araştırma ekibinden Dr. Ignacio Juarez Martínez, iklim değişikliğinin penguen türleri üzerinde farklı etkiler yaratacağını, bazı türleri avantajlı bazılarını ise dezavantajlı konuma getireceğini vurguluyor. Antarktika Yarımadası’nda iklimin giderek daha ılıman hâle gelmesi, farklı çevre koşullarına daha kolay uyum sağlayabilen Gentoo penguenleri için avantaj sağlarken büyük ölçüde krillerle beslenen Chinstrap penguenleri ile üreme zamanlaması deniz buzuna bağlı olan Adélie penguenlerini olumsuz etkiliyor. Penguenlerin Antarktika besin ağlarındaki kilit rolü göz önüne alındığında tür çeşitliliğindeki azalma, ekosistem genelinde zincirleme ve uzun vadeli etkiler yaratma riski taşıyor.
Üreme zamanındaki rekor kaymalar deniz buzundaki değişimler, biyolojik üretkenlik ve artan sıcaklıklarla bağlantılı olarak ortaya çıkıyor. İzleme kameralarına yerleştirilen termometreler sayesinde penguen kolonilerinin bulunduğu alanların sıcaklığının yılda ortalama 0,3 °C arttığı, bunun Antarktika genelindeki ortalama sıcaklık artış hızının (0,07 °C/yıl) yaklaşık dört katı olduğu belirlendi. Söz konusu bölgeler Dünya üzerindeki en hızlı ısınan alanlar arasında yer alıyor. Araştırma ekibinden Dr. Fiona Jones, penguenleri iklim değişikliğinin “erken uyarı göstergeleri” olarak tanımlarken bu bulguların dünya genelindeki birçok türün iklim değişikliğinden nasıl etkilendiğine ilişkin önemli bilgiler sunduğunu vurguluyor.
Kaynak
