Voyager 1 Dünya’ya bir ışık günü mesafeye ulaştı. Yaklaşık 50 yıl önce NASA tarafından uzaya gönderilen Voyager 1 hâlâ veri toplamaya ve yeryüzüne aktarmaya devam ediyor. Dünya’ya en uzak insan yapımı nesne ünvanını elinde bulunduran araçla Dünya arasındaki mesafe 18 Kasım’da bir ışık gününün (ışığın bir günde katettiği mesafenin) üzerine çıktı. Uzay aracı yıldızlar arası uzayda yol almaya devam ediyor.
Yaklaşık 50 yıldır yolculuğunu sürdüren Voyager 1 uzay aracı, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü, Türkiye saati ile öğleden sonra 13:16:07’da Dünya’dan bir “ışık günü” uzaklıktaki mesafeyi aşacak. Bir ışık parçacığının 24 saatte kat edebileceği bu mesafe yaklaşık 26 milyar kilometreye denk geliyor. Voyager 1 böylece insan yapımı hiçbir nesnenin daha önce ulaşamadığı bir noktaya ulaşmış olacak.

Voyager 1 nereye gidiyor?
Voyager 1, Dünya’dan 17 ışık yılından daha uzak bir mesafede bulunan ve Gliese 445 olarak da bilinen AC +79 3888 adlı bir yıldıza doğru ilerliyor. Küçük Ayı (Ursa Minor) Takımyıldızı’nda yer alan bu sönük yıldızın yaklaşık 1,7 ışık yılı mesafe yakınından 40.000 yıl sonra geçmesi bekleniyor. 1977’den beri uzay boşluğunda saatte yaklaşık 61.000 kilometre hızla ilerleyen bu uzay aracı, ışık hızıyla kıyaslandığında aslında oldukça yavaş hareket ediyor.
Voyager programı NASA tarafından 1970’lerde hayata geçirildi. O dönemde Güneş sisteminin dış kısımlarını yakından gözlemleme açısından eşsiz bir fırsat söz konusuydu: Nadir meydana gelen bir gezegen hizalanması sayesinde Dünya’dan fırlatılacak bir uzay aracının sadece 15 sene içinde Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’ü ziyaret etmesi mümkündü. Fırsatın kaçması hâlinde benzer bir hizalanma için 2150’lere kadar beklemek gerekecekti.

Voyager programı hayata geçmeden önce hiçbir insan yapımı nesne Mars’ın ötesine geçmemişti. NASA ilk olarak 1972 ve 1973 yıllarında uzaya iki ayrı sonda gönderdi. Pioneer adı verilen sondalar Voyager programının başarılı olup olamayacağı hakkında fikir vermesi için veri topladı.
Voyager uyduları 1977 yılında ABD Florida’daki Cape Canaveral üssünden uzaya fırlatıldı. Pioneer sondaları gibi Voyager araçları da ikiz olarak tasarlanmıştı. Birisinin başarısız olması hâlinde diğeri görev yapmaya devam edecekti.

Uzayda iki yıl yol aldıktan sonra Voyager araçları Dünya’ya eşi benzeri görülmemiş görüntüler göndermeye başladı. Voyager 2 Uranüs ve Neptün’ün yakınından geçti. Bu sırada gezegenlerin halkalarının ilk fotoğraflarını çekti ve ondan fazla uydu keşfetti. Uzay aracı ayrıca Neptün’ün atmosferinde bir fırtına, Neptün’ün uydusu Triton’da ise püsküren gayzerler tespit etti.
Voyager 1 Dünya dışındaki volkanik etkinliklere dair ilk gözlemi yaptı. Jüpiter’in yakınından geçtikten dört gün sonra uzay aracının çektiği Io fotoğraflarının inceleyen araştırmacılar, uydunun yüzeyinden 250 kilometre yükseğe çıkan volkanik püskürtü tespit etti. Bu keşif, Güneş sisteminin dış kısımlarının daha önceleri düşünüldüğü kadar donuk ve durağan değil, dinamik bir bölge olduğunu gösterdi.

Voyager 1, 1990 yılında Güneş’e 6 milyar kilometre mesafedeyken tüm zamanların en ikonik uzay fotoğraflarından birini çekti. Carl Sagan’ın proje liderlerini ikna etmesiyle Güneş sisteminin dışına doğru yol alan Voyager 1 arkasına dönüp son bir kez gezegenlere baktı. Uzaya aracının çektiği fotoğrafta Dünya, Güneş ışınlarının sebep olduğu ışık hüzmesinin üzerinde “solgun mavi nokta” olarak görülüyordu.

Ulaştıkları nokta itibarıyla 1990’ların başlarında Voyager araçlarının görüntüleyebileceği, görülmeye değer bir manzara kalmadı. 1989’da enerjiden tasarruf edip ömrünü uzatmak amacıyla Voyager 2’nin kameraları kapatılmıştı. Solgun Mavi Nokta fotoğrafını çektikten sonra Voyager 1’in kameraları da kapatıldı. Ancak uzay araçları üzerlerindeki bilimsel cihazlarla veri toplamaya ve yeryüzüne aktarmaya devam ediyor. Nükleer bataryalardan güç alan araçların 2036’ya kadar çalışmaya devam edebileceği tahmin ediliyor.
Voyager 1’in uzaydaki yolculuğunda önemli bir aşama 2012 yılında yaşandı. Voyager 1, Güneş sistemini dış uzaydan ayıran sınır bölgesini geçerek yıldızlar arası uzaya girdi. 18 Kasım 2026’da ise Voyager 1 Dünya’ya yaklaşık 25,9 milyar kilometre uzaklığa ulaştı. Plüton’un Güneş’e uzaklığının yaklaşık dört katı olan bu mesafe ışık ışınlarının bir günde katettiği yola denk geliyor.
Voyager uyduları enerjileri tükenip Dünya’ya veri aktarmayı bıraktıktan sonra da uzayda yol almaya devam edecek. Voyager 2, 42.000 sene sonra Ross 248 adlı kırmızı cüce türü bir yıldızın 700 ışık günü yakınından geçecek. Voyager 1 ise 44.000 sene sonra Gliese 445 yıldızına yaklaşacak.

Her iki uzay aracı da Dünya’dan mesajlar taşıyor. Altından imal edilmiş bir plağa kaydedilenler arasında yeryüzünden manzaralar, yaşam biçimlerinin görüntüleri, çeşitli bilimsel bilgiler, 55 ayrı dilde seslendirilmiş karşılama sözleri ve çok çeşitli kültürlerden müzikler var. Eğer uzayın bir yerlerinde akıllı yaşam biçimleri varsa kayıtlar ellerine geçtiğinde Dünya hakkında pek çok bilgi edinebilecekler ve Dünya’daki yaşamdan haberdar olabilecekler.
Kaynaklar
Grossman, Lisa, “Voyager 1 is nearly one light-day from Earth. What’s out there?”, Science News, https://www.sciencenews.org/article/voyager-1-light-day-exploration, 1 Kasım 2026.
https://science.nasa.gov/mission/voyager/voyager-1/voyager-1-what-is-a-light-day/






