Venüs’teki Sülfürik Asit Bulutlarında Peptit Molekülleri Parçalanmadan Kalabilir

Bilim insanları, kısa amino asit zincirleri olan peptitlerin derişik sülfürik asit çözeltisinde parçalanmadan kararlı hâlde kalabildiğini belirledi. Bu sonuçlar, yaşam için gerekli biyokimyasal süreçlerin sülfürik asit gibi su dışındaki başka çözücülerde de gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin araştırılması için temel sağlıyor.

Sonuçları Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, kısa amino asit zincirleri olan peptitlerin derişik sülfürik asit çözeltisinde parçalanmadan kararlı hâlde kalabildiğini ve düzenli üç boyutlu yapılar oluşturabildiğini belirledi.

Dünya dışı yaşam arayışlarında gezegen ve uydu gibi gök cisimlerinin yüzeyinde sıvı hâlde su bulunup bulunmadığına odaklanılır. Bunun nedeni, Dünya’daki yaşamın temelini oluşturan karmaşık biyomoleküllerin parçalanmadan yapılarını koruyabilmesi ve işlevlerini yerine getirebilmesi için sulu ortama ihtiyaç duymasıdır. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalarda yaşamla ilişkili bazı moleküllerin suyun çözücü olmadığı, çok asidik ortamlarda bulunabileceğine dair bulgular elde edildi.

Fosfin, biyolojik süreçler sonucu oluşabilen bir moleküldür. 2020’de yayımlanan bir araştırmada Venüs’ün atmosferinde fosfin (PH3) molekülüne ait olduğu düşünülen sinyaller tespit edilmişti. Ancak Venüs’ün atmosferinde yoğun sülfürik asit bulutları bulunur. Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde (MIT) astrobiyoloji alanında çalışan Sara Seager, bu sonuçların ardından yaşam için gerekli moleküllerin (örneğin nükleik asit bazları, lipidler, amino asitler) derişik sülfürik asitte parçalanmaksızın kimyasal yapısını koruyup korumadığını araştırmaya başladı. Bulgular, biyomoleküllerden bazılarının bu ortamda kararlı kalabildiğini gösteriyor. Ancak molekülün kimyasal olarak parçalanmaması, biyokimyasal işlevini yerine getirmeye devam ettiğini kesin olarak göstermiyor. Bu soruya cevap bulmak isteyen araştırmacılar, nükleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopisi yöntemini kullanarak üç farklı peptit molekülünün %98’lik sülfürik asit çözeltisindeki üç boyutlu yapısını analiz etti.

Asidik ortamda amino asitler arasında kurulan peptit bağları parçalanır ve peptit molekülleri hidrolize uğrar. Ancak araştırmacılar %98 sülfürik asit ortamında incelenen peptit moleküllerinde peptit bağlarının korunduğunu belirledi. NMR spektroskopisi verileri üç peptidin de sülfürik asit çözeltisinde Ω ilmeği olarak adlandırılan kıvrımlı üç boyutlu yapılar oluşturduğunu gösterdi. Bu peptitler sulu ortamda ise amiloid lif adlı yapılar oluşturur. Amiloid lifler, peptit zincirlerinin oluşturduğu β tabakaların üst üste gelmesiyle meydana gelen oldukça kararlı ve lifsi yapılardır.

Asitlik düzeyi çok yüksek ortamda peptitlerin nasıl kimyasal olarak parçalanmadan kararlı kalabildiğini araştıran bilim insanları, bu durumun ortamdaki su oranının çok düşük olmasından kaynaklandığını düşünüyor. Çünkü su, peptit bağlarının parçalandığı hidroliz tepkimesine doğrudan katılır. Ortamda yeterli miktarda su bulunmadığında bu tepkime gerçekleşemez. Bu sonuçlar, yaşam için gerekli biyokimyasal süreçlerin sülfürik asit gibi su dışındaki başka çözücülerde de gerçekleşip gerçekleşemeyeceğinin araştırılması için temel sağlıyor.

Kaynak:

İlgili Konular

Astrobiyoloji, Venüs

Bunları da Beğenebilirsiniz

Popüler İçerikler

Türkiye’nin ilk Ay görevi kapsamında geliştirilen uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı...
Bilim iletişimi alanında çalışmalar yürüten uzmanları, araştırmacıları ve farklı kurumların temsilcilerini bir araya getirmek..
“Kedi gibi dört ayak üstüne düşmek” deyimini duymayan yoktur. Bir kedi baş aşağı ya..

Giriş Yapmanız Gerekiyor !

Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.
 Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz.
 Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.

Abonelik Seçenekleri

Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.

Dijital Abonelik

Fiziksel Abonelik (Basılı Dergi)

Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

İçeriğin Devamı ve Etkileşim Özellikleri Abonelere Özeldir

🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.

Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek,  ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.