arvitalya / iStock
Merkür, ağustos ayının ilk yarısında Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde görülebiliyor. Ayın ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık 1,5 saat önce kuzeydoğu-doğu yönünde ufuktan doğan Merkür, 2 Ağustos’ta en büyük batı uzanımı konumuna geliyor. Bu konumdayken Merkür’ün uzanım açısı (Dünya’dan Merkür’e ve Dünya’dan Güneş’e doğru olan hayali doğrular arasındaki açı) 19,5 derece.
11 Ağustos sabahı Merkür, hilal şeklindeki Ay ile birbirine yakın görülebiliyor. Merkür, ilerleyen günlerde ufkun üzerinde alçalmaya devam ediyor ve 16 Ağustos’ta Jüpiter ile birbirine çok yakın konuma geliyor.
Ağustos ayının ikinci yarısında Güneş ile aralarındaki açısal mesafe giderek azalan Merkür, 27 Ağustos’ta üst kavuşum konumundan geçiyor. Bu konumdayken Merkür, Güneş ve Dünya aynı hizadadır ve Merkür, Dünya’ya göre Güneş’in arkasında bulunur. Bu süreçte Merkür birkaç hafta boyunca görülemiyor.
Venüs, ağustos ayında Güneş’in batışından sonra gökyüzünde. Ayın ilk günlerinde batı yönünde ufkun üzerinde gökyüzünde ortaya çıkan Venüs, Güneş’ten yaklaşık iki saat sonra batıyor. İlerleyen günlerde daha erken saatlerde batmaya başlayan Venüs’ün gözlem süresi kısalırken parlaklığı hafifçe artıyor.
Venüs, 16 Ağustos’ta Ay ile yakın görünümde. Ay boyunca Başak Takımyıldızı’nda yer alan Venüs, ayın sonuna doğru, takımyıldızın en parlak yıldızı Spika ile birbirine yakın görülebiliyor.
Bir teleskobunuz varsa ağustos ayında Venüs’ü %50’si parlak hâlde görebilirsiniz. Ayın ilk günlerinde Venüs yuvarlağının %56’sı aydınlık görünüyor. İlerleyen günlerde aydınlık görünen kısmı giderek daralan Venüs, 12 Ağustos’ta %50’sinin parlak göründüğü yarı aydınlık evreye ulaşıyor. Ay sonunda bu oran %39’a iniyor. Venüs, 15 Ağustos’ta en büyük doğu uzanımı konumuna geliyor. Bu konumdayken Venüs ile Güneş arasındaki açısal mesafe 45,9 derece.
Mars, ağustos ayında gün doğumundan önce gökyüzünde olan gezegenler arasında. Ayın ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık 2,5 saat önce doğan Mars, ilerleyen günlerde daha erken doğmaya başlıyor. Kızıl Gezegen’in ufkun üzerinden yüksekliği de giderek artıyor.
Ayın başında Boğa Takımyıldızı’nda bulunan Mars, ilerleyen günlerde İkizler Takımyıldızı’na geçiyor. 9 Ağustos’ta Mars’ı ve son dördün evresinden yakın zamanda ayrılan Ay’ı bir arada görebilirsiniz. İki gök cismini, gökyüzündeki en parlak görünen yıldızlardan olan Kapella, Polluks ve Aldebaran’ın oluşturduğu hayali üçgenin içinde bulabilirsiniz.
Temmuz ayının sonunda kavuşum konumundan geçen Jüpiter, ağustos ayının ilk yarısında gökyüzünde görülemiyor. Jüpiter, 15 Ağustos’ta Güneş’ten yaklaşık bir saat önce doğuyor. İlerleyen günlerde daha erken doğmaya başlayan Jüpiter’in gözlem süresi uzuyor.
Jüpiter ve Merkür’ü, 16 Ağustos’ta Güneş’in doğuşundan hemen önce Yengeç Takımyıldızı’nda birbirine çok yakın görebilirsiniz. Bu tarihte Merkür’ün parlaklığı -1,3 kadir mertebesindeyken Jüpiter’inki -1,8 kadir ve iki gezegen arasındaki mesafe ise yaklaşık 2 derece.
Satürn, 1 Ağustos’ta gece yarısından yaklaşık bir saat önce doğu yönünde ufuktan doğuyor ve şafak vakti Güneş’in aydınlığında kaybolana kadar gözlemlenebiliyor. Satürn, ayın sonunda ise iki saat erken doğuyor. Satürn’ün parlaklığı ve görünür büyüklüğü ay boyunca hafifçe artıyor.
3 Ağustos’u 4 Ağustos’a bağlayan gece Satürn’ü ve son dördün evresine yaklaşan Ay’ı Balıklar Takımyıldızı’nda birbirine yakın görebilirsiniz.
Perseid (Kahraman) Gök Taşı Yağmuru, 13 Ağustos’u 14 Ağustos’a bağlayan gece en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte gök taşı yağmurunun saçılma noktası Güneş’in batışından sonra kuzey-kuzeydoğu yönünde ufkun üzerinde ortaya çıkıyor ve şafak vakti Güneş’in aydınlığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşıyor. 17 Temmuz-24 Ağustos arasında etkinliğini devam ettiren Perseid’in en yüksek etkinliğe ulaştığı tarihte, uygun gözlem koşullarında saatte maksimum 100 gök taşı görülebiliyor. Ay ise gök taşlarının fark edilmesini olumsuz etkilemiyor.
28 Ağustos’ta parçalı Ay tutulması gerçekleşiyor. Maksimum tutulma sırasında Ay yuvarlağının yaklaşık %93’ü örtülüyor.
Ay tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadadır. Dünya’nın arkasında gölge ve yarı gölge bölgeler oluşur. Parçalı Ay tutulması sırasında Ay yuvarlağının bir kısmı, Dünya’nın arkasındaki gölgeden geçer.
Tutulma, Türkiye saati ile 04.24’te Dünya’nın yarı gölgesine girmesiyle başlıyor ve 10.01’de yarı gölgeden çıkması ile sona eriyor. Ay yuvarlağının 05.34’te gölgeye girmesiyle parçalı Ay tutulması başlıyor. Maksimum tutulma 07.14’te gerçekleşiyor. Maksimum tutulma sırasında Ay yuvarlağının yaklaşık %93’ü gölgede kalıyor.
28 Ağustos’ta ülkemizde Güneş 06.13’te doğduğundan maksimum tutulma sırasında hava aydınlanmış olacak.
12 Ağustos’ta tam Güneş tutulması gerçekleşiyor. İzlanda, Grönland ve İspanya’dan tam Güneş tutulması olarak izlenebilen tutulma ülkemizden görülemiyor.
Ay, 6 Ağustos’ta son dördün, 12 Ağustos’ta yeni ay, 20 Ağustos’ta ilk dördün, 28 Ağustos’ta dolunay evresinde.
Ay, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında 10 Ağustos’ta Dünya’ya en yakın yani yerberi, 22 Ağustos’ta ise Dünya’ya en uzak yani yeröte konumundan geçiyor. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 363.286 km ve 404.642 km.
Çizimdeki oklar, Güneş sisteminde yer alan iç gezegenlerin ağustos ayında yörüngelerindeki hareketlerini gösteriyor. Dış gezegenlerin yörüngelerindeki konumları, ay içinde birbirine göre çok değişmediği için ağustos ayının ortasındaki konumları, çizimde nokta şeklinde belirtilmiştir.
1 Ağustos 23.00
15 Ağustos 22.00
31 Ağustos 21.00
Kaynaklar:
Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz. Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.
Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.
Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.
🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.
Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek, ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.
