Google DeepMind araştırmacıları, on beş günlük hava durumu tahminleri yapan bir yapay zekâ uygulaması geliştirdi. Program, bugün kullanımda olan en iyi orta vadeli hava durumu modellerine kıyasla çok daha kısa süre içinde doğruluk oranı çok daha yüksek tahminler yapmayı başarıyor.
Hava durumu tahmini yapmak için kullanılan geleneksel bilgisayar programları, fizik yasalarının simüle edilmesine dayanır. Bu programalar, girdi olarak uyduların ve hava durumu istasyonlarının topladığı hava basıncı, nem, sıcaklık ve rüzgâr ile ilgili verileri kullanır. Güçlü süper bilgisayarlarla bile bu hesapların tamamlanması saatler sürer.
Son zamanlarda gelişmekte olan bir alan ise yapay zekâ yardımıyla hava durumu tahmini yapmak. Bu alanda çalışma yapan şirketler arasında Çin’den Huawei ve ABD’den Nvidia var. Google da 2024 yılının başında NeuralGCM adı verilen ve fizik bazlı modellerle yapay zekâyı bir araya getiren bir hibrit model geliştirmişti. Son olarak Google DeepMind araştırmacıları, GenCast adını verdikleri yeni bir yapay zekâ modeli geliştirdi. Makine öğrenmesi ile eğitilen program, sadece 8 dakika içinde 15 günlük hava durumu tahmini yapabiliyor. Ayrıca yaptığı tahminlerin ne ölçüde isabetli olacağına dair olasılıklar da veriyor.
Araştırmacılar, GenCast’ı önce 1979-2018 arasındaki hava durumu verilerini kullanarak eğitmiş,daha sonra da programı kullanarak 2019 yılının hava durumu hakkında tahminler yapmış ve bu tahminleri o yılki gerçek hava durumu verileriyle karşılaştırmış. Sonuçlar, GenCast’ın hayli başarılı olduğunu gösteriyor. Öyle ki günümüzün en iyi orta vadeli hava durumu tahmin modeli olan Avrupa Orta Vade Hava Durumu Tahmin Merkezi’nin ENS modeli ile karşılaştırıldığında, GenCast’ın olasılığa dayalı hava durumu tahminlerini değerlendirmek için kullanılan ölçütlerin %97’sinde daha başarılı olduğu görülüyor.
Araştırmacılar, geliştirdikleri programın kodlarını da yayınladı. Modelle ilgili tüm kodlara ve parametrelere GitHub kaynağından ulaşılabiliyor. Yazılımın ticari olmayan amaçlar için kullanılmasına da izin veriliyor. GenCast programı ile ilgili detaylı bilgilere Ilan Price ve arkadaşlarının Nature’da yayımladıkları makaleden ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar:
- Price, I. ve ark., “Probabilistic weather forecasting with machine learning”, Nature, Cilt 637,s. 84-90, 2025.
