Sekizinci Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması
Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması (Youth Chess Composition Challenge), 2016 yılından beri Dünya Satranç Kompozisyonu Kongresi’nin bir yan etkinliği olarak gerçekleştiriliyor. Amaç, gençlere kurgu konusunda tavsiyelerde bulunmak, bilgilendirmek ve onların problem ve etüt kurmalarını teşvik etmek. 2024 yılında Litvanya’nın Jurmala kentinin ev sahipliği yaptığı kongrede bu yarışmanın sekizincisi gerçekleştirildi. Yalnızca 23 yaşından gün almamış kurgucuların katılabildiği yarışmada üç kategori vardı. A kategorisine yalnızca önceden ilan edilmiş bir temaya göre kurulan iki hamlelik problemler, B kategorisine tematik sınırlama olmayan etütler ve C kategorisine de yine tematik sınırlamanın olmadığı her türde problem ya da etütler kabul edildi.
Bu ay size her üç kategoride dereceye girmiş problemlerden bazı örnekler sunacağız. Önce A kategorisine kabul şartı olan temayı tanımlayalım: Yarışmaya katılacak problemin iki hamlelik olması, pozisyonda yan yana duran üç siyah piyonun yer alması, siyah şahın piyonların durduğu yataydan en az üç yatay daha aşağıda durması ve çözümde bu piyonlardan her birinin en az bir hamle yapması (yani toplamda en az üç) isteniyordu. Veri tabanları incelendiğinde daha önce de bu tarife uyan bazı problemlerin kurulduğu görülüyor.
Yarışmanın temasına örnek oluşturması açısından önce geçmişte kurulan bu problemlerden birini görelim (Diyagram 1).
Diyagram 1
Herbert Nikolussi Schweizerische Schachzeitung, 1948
Beyaz oynar ve iki hamlede mat eder.
Çözüm:
1. Fd2! (tehdit 2. Ac3#)
a) 1…c5 2. Ab6#;
b) 1…d5 2. Abxc7#;
c) 1…e5 2. Vb4#.
Tematik savunmaların (1…c5/d5/e5) ortak özelliği h5’teki kalenin a5’i kontrol etmesini önlemek. Ama bu hamlelerden her biri farklı bir zayıflığa yol açarak beyazın mat etmesine izin veriyor. Diğer varyantlar: 1… Kxc2 2. Ka3#; 1…Ah4+
2. Kxh4#; 1…Af4+ 2. Vxf4#.
Şimdi Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması’nda birincilik kazanan problemi sunuyoruz (Diyagram 2).
Diyagram 2
Benjamin Defromont
Sekizinci Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması A Kategorisi, 2024
Birincilik
Beyaz oynar ve iki hamlede mat eder.
Çözüm:
1. Ace6! (tehdit:
2. Kxf4#)
a) 1…fxe6 2. Vg6#;
b) 1…dxe6 2. Vc6#;
c) 1…exf6 2. Axf8#.
Yarışmanın hakemi İngiliz kurgucu David Shire bu problemi yine e6 karesi üzerine oynanan deneme hamleleri nedeniyle özellikle övgüye değer bulmuş: 1. Ke6+? fxe6!; 1. Fe6? (tehdit 2. Ff5#) dxe6! ve 1. Age6? (tehdit 2. Kxf4#) exf6!.
B kategorisindeki yarışma etüt alanında yapıldı. Bu kategoride birinciliği Ural Hasanov kazandı.
Diyagram 3
Ural Hasanov
Sekizinci Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması B Kategorisi, 2024
Birincilik
Beyaz oynar ve berabere kalır.
Çözüm:
Siyah 1…Ke1# ve 1… g2+ 2. Şg1 Vf2# ile mat etmekte. Bu da beyazın ilk hamlesini belirliyor: 1. Af3 Ke1+ 2. Axe1 Vf6+ 3. Af4+ Vxf4+ 4. Şg1 Vd4+ 5. Şf1 Vf6+ 6. Şg1 Axe1 7. Kh8+ Vxh8 8. Vh2+ gxh2 9. Şh1 ve beraberlik çünkü siyah ne oynarsa oynasın pat durumundan kaçınamaz (Diyagram 4).
Diyagram 4
Beyazın üç taşını feda ettiği ve ilginç bir pozisyonla sonuçlanan yaratıcı bir çalışma.
Ural Hasanov, yarışmacıların her tarz kurguyla katılabildiği C kategorisinin de birincisi oldu.
Diyagram 5
Ural Hasanov
Sekizinci Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması C Kategorisi, 2024
Birincilik
Beyaz oynar ve 12 hamlede mat eder.
Mantıksal Okul ilkelerine göre kurulmuş bir problem. Beyazın önce e6, sonra da c3 piyonundan kurtulması lazım.
Çözüm:
1. Ac5+ Şd4 2. Axe6+ Şe4 3. Ac5+ Şd4 4. Ab3+ Şe4 5. Ad1 Şd5 6. Axc3+ Şc4 7. Ad1 Şd5 8. Ae3+ Şe4 9. Ac5+ Şd4 10. Şb4 e4 11. Ab3+ Şe5 12. Fb2#
Ayın Soruları
Ayın soruları olarak A kategorisinde ikincilik ve üçüncülük kazanmış iki problem seçtik.
Diyagram 6
Ilya Serafimoviç
Sekizinci Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması A Kategorisi, 2024 İkincilik
Beyaz oynar ve iki hamlede mat eder.
Diyagram 7
Ural Hasanov
Sekizinci Gençlik Satranç Kompozisyon Yarışması A Kategorisi, 2024
Üçüncülük
Beyaz oynar ve iki hamlede mat eder.
