lucentius / iStock
Merkür, nisan ayının başında Güneş’in doğuşundan hemen önce doğu yönünde kısa süreler görülebiliyor. Ancak gezegen ay boyunca ufkun üzerinde çok yükselmiyor.
Merkür, 4 Nisan’da en büyük batı uzanımı konumuna geliyor. 15 Nisan’da ise Merkür ve hilal şeklindeki Ay birbirine yakın konumda. Bu tarihte Mars da gökyüzünde iki gök cismine katılıyor. Merkür, 20-21 Nisan’da Mars ve Satürn ile birbirine çok yakın görülebiliyor. Üç gezegen de ufka çok yakın olduklarından ancak açık bir ufukta ve yüksek bir konumdan, teleskop ya da dürbün yardımıyla gözlemlenebiliyor.
İlerleyen günlerde Güneş’le arasındaki açısal mesafe giderek azaldığından nisan ayının ikinci yarısından sonra Merkür’ü gözlemlemek hayli zorlaşıyor.
Venüs, nisan ayında Güneş’in batışından sonra batı yönünde ufkun üzerinde parlıyor. Ayın başında Güneş’ten yaklaşık 1,5 saat sonra batan Venüs’ün gözlem süresi ilerleyen günlerde uzayarak 30 Nisan’da 2,5 saate çıkıyor.
Venüs, 19 Nisan’da yeni ay evresinden yakın zamanda ayrılan Ay ile birbirine yakın görülebiliyor. Nisan ayının başında Koç Takımyıldızı’nda olan Venüs, 20 Nisan’dan sonra Boğa Takımyıldızı’na geçiyor.
9 Ocak’ta kavuşum konumundan geçen Mars, Güneş’le aralarındaki açısal mesafe yeterince büyük olmadığından birkaç aydır görülemiyordu. Mars, nisan ayının son günlerinde Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde tekrar ortaya çıkmaya başlıyor. Ufkun üzerinden çok yükselmeyen Kızıl Gezegen ancak uygun gözlem koşullarında ve çok kısa süreler görülebiliyor.
21 Nisan sabahı Mars’ı, Merkür ve Satürn ile birlikte doğu yönünde ufkun hemen üzerinde görmeyi deneyebilirsiniz.
Jüpiter nisan ayının başında Güneş’in batışından sonra ufkun yaklaşık 70 derece üzerinde ortaya çıkıyor ve gece yarısından yaklaşık üç saat sonra batı-kuzeybatı yönünde ufuktan batıyor. İlerleyen günlerde daha erken saatlerde batmaya başlayan Jüpiter’in gözlem süresi kısalıyor ve parlaklığı azalıyor.
Ay boyunca İkizler Takımyıldızı’nda bulunan Jüpiter, 23 Nisan gecesi Ay ile birbirine çok yakın görülebiliyor.
Geçtiğimiz ay yörünge hareketi sırasında Dünya’ya göre Güneş’in arkasından geçen Satürn, bu süreçte birkaç haftadır görülemiyordu. Satürn, nisan ayının ortasından sonra Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde tekrar ortaya çıkmaya başlıyor.
30 Nisan sabahı Satürn ve Mars’ı doğu yönünde ufkun yaklaşık 5 derece üzerinde birbirine yakın görmeyi deneyebilirsiniz.
Lyrid (Çalgı) Gök Taşı Yağmuru, 22-23 Nisan gecesi en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte gök taşı yağmurunun saçılma noktası yani gök taşlarının gökyüzünde ortaya çıkıp etrafa dağılıyormuş gibi göründüğü nokta gün batımından yaklaşık bir saat sonra kuzeydoğu yönünde ufuktan doğuyor ve Güneş’in doğuşundan önce şafak vaktinde ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşıyor. En yüksek etkinlik sırasında saatte maksimum 18 gök taşı görülebiliyor. Bu tarihte Ay yuvarlağının yaklaşık %35’i aydınlık göründüğünden Ay, gök taşlarının fark edilmesini belirgin düzeyde etkilemiyor.
Lyrid Gök Taşı Yağmuru sırasında gök taşları gökyüzünde kalıcı izler bırakmasa da çok parlak ateş topları oluşturabilir. Lyrid Gök Taşı Yağmuru’nun kaynağı C/1861 G1 Thatcher kuyruklu yıldızıdır. İnsanlar tarafından bilinen en eski gök taşı yağmuru olan Lyrid’e ait ilk gözlem kayıtlarının geçmişi MÖ 687 yılına dayanır.
Ay, 2 Nisan’da dolunay, 10 Nisan’da son dördün, 17 Nisan’da yeni ay, 24 Nisan’da ilk dördün evresinde.
Ay, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında 7 Nisan’da Dünya’ya en uzak yani yeröte, 19 Nisan’da ise Dünya’ya en yakın yani yerberi konumuna geliyor. Bu konumlardayken Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 404.970 km ve 361.633 km.
Çizimdeki oklar, Güneş sisteminde yer alan iç gezegenlerin nisan ayında yörüngelerindeki hareketlerini gösteriyor. Dış gezegenlerin yörüngelerindeki konumları, ay içinde birbirine göre çok değişmediği için nisan ayının ortasındaki konumları, çizimde nokta şeklinde belirtilmiştir.
1 Nisan 23.00
15 Nisan 22.00
30 Nisan 21.00
Kaynaklar:
Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz. Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.
Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.
Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.
🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.
Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek, ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.
