Satranç köşesinde geçen ay sizlere bir “Shortest Proof Game” sorusu ve yakınlarda hayatını kaybeden ünlü oyuncu ve etütçü Jan Timman’ın bir etüdünü sormuştuk. Şimdi bunların çözümlerini veriyoruz.
Diyagram 4
Markus Ott, 1981
Yukarıdaki pozisyon bir oyunda siyahın sekizinci hamlesinden sonra oluşmuş. Oyunun hamlelerini bulun.
Çözüm:
Siyah taşların bulundukları yerlere gelebilmeleri için gerçekten de sekiz hamle gerekir. Esas soru şu: Beyaz, sekiz hamle boyunca ne yaptı? Yalnızca f2-f3 oynamış gibi görünüyorsa da rütbeli taşları bazı hamleler yapıp başladıkları karelere geri dönmüş olmalı. Ama bunun için bir tempo hamlesi gerekir (neden?), verilen konumda da bunu yapabilecek tek taş beyaz şah. Böyle düşününce çözüm görece kolaylaşıyor:
1. f3 Af6 2. Şf2 Ad5 3. Şg3 Af4 4. Şg4 d5+ 5. Şh4 d4 6. Şg3 Vd5 7. Şf2 Vg5 8. Şe1 Ff5 ve verilen pozisyona ulaşırız. Beyaz şah burada 3. Şg3 4. Şg4 5. Şh4 hamleleri ile üçgen manevrası yaparak tempo kaybediyor. Yani g3’ten h4’e hemen gitmek yerine önce g4’e uğrayarak fazladan bir hamle harcıyor.
Diyagram 5
Jan Timman, 2011
Beyaz oynar ve berabere kalır.
Çözüm:
1. f7+ Şg7 2. Fh6+ Şxh6 3. Kh5+ Şxh5 4. g7 Ac2+
4…d2+ 5. Şf2 d1=A+ 6. Şe1=
5. Şd1 Ae3+
5…Vxg7 6. fxe8=V+ Şh6 7. Şd2 Ab4 8. Ve6+ Vg6 9. Vh3+=
6. Şc1 ve beraberlik.
