Mayıs 2025 Matematik Sorusunun Çözümü ve Hediye Kazananlar

Bilim ve Teknik dergisi Ayın Sorusu köşesinde Mayıs 2025'te yayımlanan Çiftlikteki Cücelerin Külah ve Çizme Renklerinin Belirlenmesi sorusunun çözümü:

vlastas/iStock

Çiftlikteki Cücelerin Külah ve Çizme Renklerinin Belirlenmesi

99 cücenin yaşadığı bir çiftliği ziyaret eden Keloğlan zifirî karanlık bir vakitte çiftliğe varır. Keloğlanı karşılayan cüceler Keloğlan’a karşılama sırasında çiftlikteki her cücenin hem külah hem de çizme giydiğini, külahların her birinin ya kırmızı ya da beyaz renkte olduğunu, çizmelerin her birinin ise ya uzun ya da kısa olduğunu söylerler. Çok karanlık olduğunun farkında olan cüceler Keloğlan’a bir zekâ testi yaparak onun kırmızı külahlı ve uzun çizmeli, kırmızı külahlı ve kısa çizmeli, beyaz külahlı ve uzun çizmeli, beyaz külahlı ve kısa çizmeli cücelerin sayılarını belirlemesini isterler.

Kurallara göre, bu dört sayıyı belirlemek için Keloğlan cücelere birkaç soru sorabilecektir. Keloğlan cücelere ilk olarak “senin külahının rengi kırmızı mıdır?” sorusunu sorar. Bu soruya cücelerden 66 tanesi evet, 33 tanesi hayır cevabını verir. Keloğlan cücelere ikinci soru olarak “senin çizmen uzun mudur?” sorusunu sorar. Bu soruya da cücelerden 55 tanesi evet, 44 tanesi hayır cevabını verir. Çok karanlık olduğu için Keloğlan hangi cücenin hangi soruya evet veya hayır dediğini bilemiyor ve sadece her soruya verilen evet ve hayır cevaplarının sayısını hesaplayabiliyor.

İkinci soru sorulduktan sonra cüceler Keloğlan’a onun yeni soru soramayacağını söyler. Bundan sonra cüceler Keloğlan’ın bu dört sayıyı belirlemesi için ona çok önemli ek bir bilgi verir: Kırmızı külahlı ve uzun çizmeli cücelerle beyaz külahlı ve kısa çizmeli cüceler Keloğlan’ın tüm sorularına doğru cevap vermiş, bunun aksine kırmızı külahlı ve kısa çizmeli cücelerle beyaz külahlı ve uzun çizmeli cüceler Keloğlan’ın tüm sorularına yanlış cevap vermişler.

Keloğlan cücelere bu dört sayıyı belirlemek için sorduğu iki sorunun yetersiz olduğunu söyler. Buna karşılık cüceler Keloğlan’ın zekâ testini çözmesine yardım etmek amacıyla bir üçüncü soruyu cücelere sorması için ona izin verirler. Bu soru da “bir gün önce çiftlikte herhangi bir şenlik yapıldı mı?” sorusudur. Bu soruya da cücelerden 44 tanesi evet, 55 tanesi hayır cevabını verir. Fakat Keloğlan çiftliğe yeni geldiği için doğal olarak bu üçüncü sorunun doğru cevabını bilmemektedir ve cüceler de ona bir gün önce şenlik yapılıp yapılmadığı bilgisini vermezler.

Keloğlan cücelerin bu üç soruya verdikleri evet ve hayır cevaplarının sayısına dayanarak ondan istenen dört sayıyı belirleyebilir mi? Bu sayılar belirlenebiliyorsa, kırmızı külahlı ve uzun çizmeli, kırmızı külahlı ve kısa çizmeli, beyaz külahlı ve uzun çizmeli ve son olarak beyaz külahlı ve kısa çizmeli cücelerin sayıları sırasıyla kaçtır?

Kırmızı külahlı ve uzun çizmeli, kırmızı külahlı ve kısa çizmeli, beyaz külahlı ve uzun çizmeli, beyaz külahlı ve kısa çizmeli cücelerin sayıları sırasıyla 33, 22, 33 ve 11’dir.

Kırmızı külahlı ve uzun çizmeli cücelerin sayı K1, kırmızı külahlı ve kısa çizmeli cücelerin sayı K2, beyaz külahlı ve uzun çizmeli cücelerin sayı B1, beyaz külahlı ve kısa çizmeli cücelerin sayısı ise B2 olsun.

İlk soruya sadece kırmızı külahlı ve uzun çizmeli cüceler ile beyaz külahlı ve uzun çizmeli cüceler evet cevabını verecekler. Buna göre, K1 + B1 = 66 olur. İkinci soruya sadece kırmızı külahlı ve uzun çizmeli cüceler ile kırmızı külahlı ve kısa çizmeli cüceler evet cevabını verecekler.

Buna göre K1 + K2 = 55 olur.

Durum 1: Bir gün önce çiftlikte şenlik yapıldı. Bu durumda üçüncü soruya kırmızı külahlı ve uzun çizmeli cüceler ile beyaz külahlı ve kısa çizmeli cüceler evet cevabını verecekler.

Buna göre, K1 + B2 = 44 olur.

Durum 2: Bir gün önce çiftlikte şenlik yapılmadı. Bu durumda üçüncü soruya kırmızı külahlı ve kısa çizmeli cüceler ile beyaz külahlı ve uzun çizmeli cüceler evet cevabını verecekler.

Buna göre, K2 + B1 = 44 olur.

Durum 2 de üç sorudaki evet cevaplarının sayısı 66 + 55 + 44 = K1 + B1 + K1 + K2 + K2 + B1 = 2K1 + 2K2 + 2B1 olur. Sol taraf tek ve sağ taraf çift sayı olduğundan bu bir çelişkidir. Demek ki dün çiftlikte bir şenlik yapılmıştır ve K1 + B2 = 44 dür.

Şimdi üç sorudaki evet cevaplarını toplarsak 66 + 55 + 44 = K1 + K2 + K1 + B1 + K1 + B2 olur. Çiftlikteki toplam cüce sayısı 99 olduğuna göre, K1 + B1 + K1 + K2 + K1 + B2 = 99 + 2K1 elde edilir.  Buradan 2K1 = 66 + 55 + 44 – 99 = 66 ve K1 = 33 gelir.

Buna göre de K2 = 55 – 33 = 22, B1 = 66 – 33 = 33 ve B2 = 44 – 33 = 11 olur.

Şekilli Fizik Sözlüğü kitabı gönderilecek okurlarımız:

• Çağrı MARAŞLI

• Göktuğ Oğulcan SARAÇ

• Dijle DEMİR

• Ali Kerem ARMAĞAN

• Agah Erdem HAN

Bizden kitap hediyesi kazanan okurumuzun adresine kitabı kargo ile gönderilecektir. İlginiz için çok teşekkür ediyoruz.

Dergimize Ayın Sorusu köşesi ile ilgili içerik gönderen okurlarımız, “Kişisel Verileri Koruma Kanunu” kapsamında, paylaştıkları verilerin ve bilgilerin dergimiz tarafından yayınlanmasına açık rıza göstermiş sayılacaktır.

İlgili Konular

Mantık Bulmacası

Bunları da Beğenebilirsiniz

Popüler İçerikler

Giriş Yapmanız Gerekiyor !

Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.
 Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz.
 Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.

Abonelik Seçenekleri

Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.

Dijital Abonelik

Fiziksel Abonelik (Basılı Dergi)

Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

İçeriğin Devamı ve Etkileşim Özellikleri Abonelere Özeldir

🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.

Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek,  ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.