ABD’nin Washington eyaletinde yaşayan yaşlı bir kişi geçtiğimiz kasım ayında, daha önce yalnızca hayvanlarda görülen H5N5 kuş gribi virüsüne yakalanarak hayatını kaybetti. Bu, H5N5’in bir insanda doğrulandığı ve ölümle sonuçlandığı ilk vaka olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, kişinin kasım ayı başından beri hastanede tedavi gördüğünü ve altta yatan başka sağlık sorunlarına sahip olduğunu belirtiyor. Evinin arka bahçesinde kümes hayvanları beslediği bilinen kişinin virüsü büyük olasılıkla bu kuşlardan kaptığı düşünülüyor.
H5N5, kuş gribi virüslerinin alt tiplerini belirlemekte kullanılan hemaglutinin (H) ve nöraminidaz (N) proteinlerinin farklı bir kombinasyonunu taşıyor. H5N1 ile aynı H5 proteinini barındırsa da N proteinindeki farklılık nedeniyle başka bir alt tip olarak sınıflandırılıyor. H5N1 son yıllarda hem yaban hayatında hem de çiftliklerde büyük kayıplara yol açarken H5N5 daha çok Kanada’nın doğusundaki kıyı kuşları ve martılar arasında görülüyordu. Washington’da kayda geçen ilk insan vakasından elde edilen virüsün genetik yapısı da bu bölgedeki H5N5 virüsleriyle yakın akraba olduğunu gösteriyor, bu da virüsün büyük olasılıkla göçmen kuşlarla batıya taşındığını ortaya koyuyor.
Bilim insanlarına göre ilk insan vakası paniğe neden olmamalı. H5N5’in H5N1’e kıyasla daha tehlikeli olduğuna veya insanlar arasında yayılma riskinin arttığına dair bir kanıt bulunmuyor. Vakayla temas eden kişilerde de herhangi bir enfeksiyon saptanmadı yani virüsün insandan insana geçtiğine dair bir bulgu yok. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, bu yıl 70’ten fazla kuş gribi vakası kaydedildiğini hatırlatıyor.
Bahçesinde kümes hayvanı besleyen kişilerin virüse yakalanma ihtimali daha yüksek görülüyor. Uzmanlar bu nedenle evcil kuşların, yaban kuşlarıyla temasının engellenmesini, kümeste çalışırken koruyucu ekipman kullanılmasını ve hayvanlara dokunduktan sonra ellerin mutlaka yıkanmasını öneriyor. Ayrıca ölü veya olağandışı davranışlar sergileyen yaban hayvanlarından uzak durulması gerektiği vurgulanıyor. Mevsimsel grip aşısı kuş gribine karşı koruma sağlamasa da aynı anda iki farklı grip virüsüyle enfekte olma olasılığını azaltarak daha riskli genetik varyantların ortaya çıkma olasılığını düşürebileceği için altı aydan büyük herkesin aşı yaptırması öneriliyor. Dünya Sağlık Örgütü ise 2003 yılından bu yana 25 ülkede 1.000’den fazla kuş gribi vakasının görüldüğünü bildiriyor. Bu sayı virüsün tüm alt tiplerini kapsıyor.
Kaynaklar:
