Ayın ilk gününde hilal şeklindeki Ay ile Merkür’ü Güneş’in doğuşundan önce doğu yönünde ufkun üzerinde birbirine yakın görebilirsiniz. Merkür, ayın başında Güneş’ten yaklaşık 1,5 saat önce doğuyor. 5 Eylül’de en büyük batı uzanımı konumundan geçen Merkür, bu dönemde ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşıyor. İlerleyen günlerde ise parlaklığı artmaya devam ediyor. 9 Eylül sabahı Merkür’ü ve Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus’u birbirine çok yakın görebilirsiniz. Merkür, 30 Eylül’de yörünge hareketi sırasında Dünya’ya göre Güneş’in arkasından geçiyor.
Venüs, 5 Eylül akşamı yaklaşık %6’sı aydınlanmış olan hilal şeklindeki Ay ile birbirine yakın görülebiliyor. Eylül ayında Güneş’in batışından sonra batı yönünde ufkun üzerinde görülebilen Venüs, ayın başında Başak Takımyıldızı’ndayken, ilerleyen günlerde Terazi Takımyıldızı’na doğru hareket ediyor. Venüs’ün parlaklığı ve gezegen diskinin büyüklüğü ay boyunca hafifçe artarken, aydınlık görünen kısmının oranı %91’den %85’e düşüyor.
18 Eylül akşamı Venüs’ü ve Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika’yı batı yönünde ufkun üzerinde birbirine yakın görmeyi deneyebilirsiniz.
Mars eylül ayında gece yarısına yakın saatlerde doğu yönünde ufuktan doğuyor ve Güneş’in aydınlığında kaybolmadan önce gökyüzünde en yüksek noktaya ulaşıyor. Mars’ın parlaklığı ve gezegen yuvarlağının büyüklüğü ise ay boyunca her geçen gün artıyor.
26 Eylül gecesi Mars’ı ve Ay’ı İkizler Takımyıldızı’nda birbirine yakın görebilirsiniz.
Jüpiter’i eylül ayında Boğa Takımyıldızı’nda görmek mümkün. Ayın ilk günlerinde gece yarısında kuzeydoğu-doğu yönünde ufkun üzerinden doğan Jüpiter, ayın ilerleyen günlerinde daha erken saatlerde doğmaya başlıyor. Güneş sisteminin en büyük gezegeninin görünür parlaklığı ve gezegen diskinin büyüklüğü ay boyunca artıyor.
24 Eylül gecesi Jüpiter’i ve son dördün evresindeki Ay’ı birbirine yakın görebilirsiniz. Bu tarihte Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran’ı Jüpiter’in güneybatısında bulabilirsiniz.
Eylül ayında Güneş’in batışından doğuşuna kadar gökyüzünde görülebilen Satürn, gece yarısına yakın saatlerde gökyüzünde en yüksek noktaya ulaşıyor. Halkalı Gezegen, 8 Eylül’de karşı konumdan geçiyor. Bu konumdayken Güneş, Dünya ve Satürn aynı hizadadır ve Satürn, Güneş’e göre Dünya’nın arkasından geçer. Gözlem için son derece uygun olan bu dönemde Satürn, aynı zamanda Dünya’ya en yakın konuma geliyor. Bu tarihte Satürn’ün görünür büyüklüğü yılın en yüksek değerine ulaşıyor. Ancak aralarındaki mesafe çok yüksek olduğundan Satürn’ün Dünya’ya en yakın ve en uzak olduğu zamanlarda görünür büyüklüğü arasındaki farkı çıplak gözle fark etmek çok zor.
17 Eylül akşamı Satürn’ü ve dolunay evresine yaklaşan Ay’ı, doğu-güneydoğu yönünde ufkun üzerinde birbirine yakın görebilirsiniz.
18 Eylül’de parçalı Ay tutulması gerçekleşiyor. Tutulma; Avrupa, Afrika ve Amerika kıtalarından izlenebiliyor. Türkiye saati ile 05.45’te gerçekleşen maksimum tutulma sırasında Ay yuvarlağının %8’i Dünya’nın gölgesinden geçiyor.
Siz de 18 Eylül sabahı 05.12 ve 06.15 saatleri arasında Ay’ın Dünya’nın gölgesine girmesiyle Ay yuvarlağının üzerinde oluşan kısmi gölgeyi görmeyi deneyebilirsiniz.
Ay; 3 Eylül’de yeni ay, 11 Eylül’de ilk dördün, 18 Eylül’de dolunay ve 24 Eylül’de son dördün evresinde olacak.
Kaynaklar:
Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz. Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.
Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.
Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.
🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.
Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek, ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.
