Utah’ın Fishlake Ulusal Ormanında yaklaşık 43 hektarlık bir alana yayılan bir kök sistemiyle birbirine bağlı, yaklaşık 47.000 gövdeye sahip olan dünyanın en büyük ağacının en az 16.000 yaşında olduğu doğrulandı. Pando adı verilen ağaç, bir titrek kavak (Populus tremuloides) türü. Bu ağacın uzun zamandır yeryüzünde yaşayan en eski canlılar arasında olduğu düşünülüyordu ancak bilim insanları, kaç yaşında olduğunu tam olarak bilmiyordu.
Atlanta’daki Georgia Teknoloji Enstitüsünden Rozenn Pineau ve meslektaşları, yaprak, kök ve kabuk örnekleri topladıktan sonra genetik verileri çıkardılar ve özellikle somatik mutasyonları, yani bir organizmanın hücrelerinde döllenmeden sonra meydana gelen DNA değişikliklerini araştırdılar. Pineau, ilk başta, Pando’nun bir tohumdan filizlendiğinden tüm hücrelerinin aynı DNA’yı içerdiğini ancak her yeni hücre oluşumunda ve genetik bilgi kopyalandığında DNA’da mutasyonlara yol açan hatalar meydana gelebildiğini belirtiyor.
Araştırmacılar, ağacın farklı bölgelerinde hangi mutasyonların bulunduğuna bakarak Pando’nun yaşını tahmin edebildi. Genomun diziledikleri kısmındaki her mutasyonu doğru bir şekilde tanımladıkları varsayılırsa sonuçlar, Pando’nun yaklaşık 34.000 yaşında olduğunu gösteriyor. Ancak Pineau ve ekibi, bazı mutasyonları gözden kaçırıp kaçırmadıklarından veya tespit ettikleri mutasyonların bazılarının doğruluğundan emin değildi. Bu belirsizlikleri göz önünde bulundurarak Pando’nun yaşının muhtemelen 16.000 ila 81.000 yıl arasında olduğunu hesapladılar. Tahmin edilen en genç yaşında olsa bile bu kavak türü, son buzul çağından beri büyüyor. Yani Pando, yaşayan en eski organizma bile olabilir.
Kaynaklar:
- Pineau, R. M. ve ark., “Mosaic of Somatic Mutations in Earth’s Oldest Living Organism, Pando“, bioRxiv, 2024
