Dünya Kupası’nda Artık Algoritmalar da Sahada!

2026 FIFA Dünya Kupası 11 Haziran’da Meksika’da oynanan ilk maçla başladı. Ancak bu turnuvayı önceki dünya kupalarından ayıran yalnızca oynanan futbol değil, yapay zekâdan akıllı toplara, giyilebilir teknolojilerden üç boyutlu dijital oyuncu modellerine kadar çok sayıda yeniliğin de turnuvada kullanılması. Uzmanlara göre bu organizasyon şimdiye kadarki en yüksek teknoloji düzeyine sahip Dünya Kupası olabilir.Turnuva boyunca takımlar, oyuncularının sahadaki hareketlerini analiz edebilen yapay zekâ destekli sistemlere erişebilecek. Oyuncuların vücut taramalarından oluşturulan dijital avatarlar ise hakemlerin maç pozisyonlarını daha ayrıntılı incelemesine yardımcı olacak. Böylece kural ihlalleri ve tartışmalı pozisyonlar daha hassas biçimde değerlendirilebilecek.

Dünya Kupası’nda Artık Algoritmalar da Sahada!

2026 FIFA Dünya Kupası 11 Haziran’da Meksika’da oynanan ilk maçla başladı. Ancak bu turnuvayı önceki dünya kupalarından ayıran yalnızca oynanan futbol değil, yapay zekâdan akıllı toplara, giyilebilir teknolojilerden üç boyutlu dijital oyuncu modellerine kadar çok sayıda yeniliğin de turnuvada kullanılması. Uzmanlara göre bu organizasyon şimdiye kadarki en yüksek teknoloji düzeyine sahip Dünya Kupası olabilir.

alg3
planktoncg / iStock

Turnuva boyunca takımlar, oyuncularının sahadaki hareketlerini analiz edebilen yapay zekâ destekli sistemlere erişebilecek. Oyuncuların vücut taramalarından oluşturulan dijital avatarlar ise hakemlerin maç pozisyonlarını daha ayrıntılı incelemesine yardımcı olacak. Böylece kural ihlalleri ve tartışmalı pozisyonlar daha hassas biçimde değerlendirilebilecek.

Bilimsel araştırmaların futboldaki rolünü değerlendiren spor bilimci Franco Impellizzeri, günümüzde futbolun yalnızca saha içinde değil, veri analizi ve teknoloji alanında da büyük bir dönüşüm yaşadığını belirtiyor. Avustralya’daki Sidney Teknoloji Üniversitesinde görev yapan ve Science and Medicine in Football dergisinin editörlüğünü yürüten Impellizzeri, yapay zekânın futbol araştırmalarında belirgin bir artışa yol açtığını söylüyor. Ancak ona göre veri miktarının artması, üretilen bilginin kalitesinde her zaman benzer bir yükseliş olacağı anlamına gelmiyor. Araştırmacılar her geçen gün artan bu büyük miktardaki veriyi en etkili şekilde nasıl kullanabileceklerini öğrenmeye çalışıyor.

FIFA uzun yıllardır taraftar deneyimini geliştirmek amacıyla çeşitli teknolojileri turnuvalara dâhil ediyor. Bu yıl kullanılacak yapay zekâ destekli üç boyutlu oyuncu avatarları bunların en dikkat çekici örneklerinden biri. Hakemlere yardımcı olacak yeni sistemler de turnuvada görev yapacak. Özellikle ofsayt ve elle oynama kararlarının değerlendirilmesinde kullanılacak teknolojiler arasında, içinde hareket sensörü bulunan akıllı toplar yer alıyor.

alg1
Marharyta Marko / iStock

Bunun yanında takımlar maç sırasında gerçek zamanlı analiz verilerine erişebilecek. Oyuncuların saha içindeki hareketleri, taktiksel düzenleri ve bireysel performansları hakkında ayrıntılı bilgiler sağlayan bu sistemlerin tüm takımlara sunulması, teknolojiye erişimin daha eşit hâle gelmesini sağlıyor. Impellizzeri’ye göre bu önemli bir gelişme. Ancak asıl soru, her takımın bu verileri yorumlayabilecek uzman personele sahip olup olmadığı.

Modern futbolda bilim insanları artık teknik ekiplerinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiş durumda. Birçok kulüp ve millî takımda spor bilimcileri görev yapıyor. Bu uzmanlar oyunculardan veri topluyor, performans analizleri yapıyor ve antrenman süreçlerini takip ediyor. Hatta bazı kulüplerin veri bilimi bölümleri bulunuyor.

Son yıllarda doktora öğrencilerinin doğrudan takımların bünyesinde araştırma yürütmesi de yaygınlaşmış durumda. Impellizzeri, araştırmacıların saha içindeki günlük sorunları yakından gözlemlemesinin, daha uygulanabilir ve gerçek ihtiyaçlara yanıt veren bilimsel çalışmalar yürütmesine yardımcı olduğunu belirtiyor.

Futbol araştırmalarında güncel ilgi alanlarının başında yapay zekânın karar verme süreçlerine dâhil edilmesi, giyilebilir teknolojilerle veri toplanması ve spor analitiği geliyor. Impellizzeri, bu alanların son yıllarda en hızlı gelişen araştırma başlıkları arasında yer aldığını ifade ediyor. Bununla birlikte oyuncuların antrenman ve maç yüklerinin sağlık üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar da önemini koruyor.

Teknoloji hızla gelişse de araştırmacılar için asıl zorluk verileri toplamak değil, anlamlandırmak. Giyilebilir cihazlar sayesinde yirmi yıl öncesine kıyasla oyunculardan çok daha fazla veri elde etmek mümkün. Ancak Impellizzeri’ye göre bu verilerin ne anlama geldiğini doğru şekilde yorumlamak hâlâ kolay değil.

Futbol biliminde yanıt bekleyen önemli sorulardan biri de sakatlık riskinin güvenilir biçimde tahmin edilmesi. Günümüzde bazı sistemler oyunculara ait verileri kullanarak sakatlanma olasılığını öngörmeye çalışıyor. Ancak Impellizzeri, bu alandaki modellerin çoğunun yeterince doğrulanmadığını vurguluyor. Nitekim Garrett Bullock ve çalışma arkadaşlarının birkaç yıl önce yaptığı bir inceleme, spor hekimliği literatüründeki mevcut sakatlık tahmin modellerinin hiçbirinin uygulamada güvenle kullanılabilecek kalite düzeyine ulaşamadığını ortaya koymuştu. Buna rağmen bazı takımlar bu modellerden yararlanmaya devam ediyor.

alg2
mel-nik / iStock

2026 FIFA Dünya Kupası yalnızca teknolojik yenilikleriyle değil, oyuncuların karşılaşacağı çevresel ve lojistik zorluklarla da dikkat çekiyor. Turnuvadaki 104 maç Kanada, Meksika ve ABD’de yer alan 16 farklı şehirde oynanacak. Takımlar uzun yolculuklar, yüksek rakım ve sıcak hava koşullarıyla mücadele etmek zorunda kalacak. Bazı ekipler bu zorlukların tümüyle aynı anda karşılaşabilecek.

Turnuvayı bilimsel açıdan da ilgiyle takip edeceğini söyleyen Impellizzeri özellikle takımların uzun seyahatler, yüksek rakım ve sıcak hava koşullarıyla nasıl başa çıkacağını merak ettiğini belirtiyor. Ona göre bu koşullar hem oyuncular hem de teknik ekipler üzerinde önemli bir fiziksel ve zihinsel yük oluşturacak. Bu nedenle 2026 FIFA Dünya Kupası, yalnızca futbolcuların yeteneklerini değil, bilimsel hazırlığın ve teknolojik desteğin sınırlarını da test edecek.

Dünya Kupası’nda “sahaya çıkan” algoritmalar, aslında spor dünyasında yaşanan daha büyük bir teknolojik dönüşümün parçası.

Dergimizin Mayıs 2025 sayısında giyilebilir sensörlerden dijital ikizlere kadar spor teknolojilerinin farklı branşlardaki uygulamalarını ele aldığımız “Sporun Ayrılmaz Parçası: Teknoloji” başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz. 

Kaynak

https://www.nature.com/articles/d41586-026-01866-1

 

İlgili Konular

Bunları da Beğenebilirsiniz

Popüler İçerikler

Türkiye’nin ilk Ay görevi kapsamında geliştirilen uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı...
Bilim iletişimi alanında çalışmalar yürüten uzmanları, araştırmacıları ve farklı kurumların temsilcilerini bir araya getirmek..
“Kedi gibi dört ayak üstüne düşmek” deyimini duymayan yoktur. Bir kedi baş aşağı ya..

Giriş Yapmanız Gerekiyor !

Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.
 Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz.
 Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.

Abonelik Seçenekleri

Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.

Dijital Abonelik

Fiziksel Abonelik (Basılı Dergi)

Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

İçeriğin Devamı ve Etkileşim Özellikleri Abonelere Özeldir

🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.

Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek,  ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.