Uluslararası Uzay Federasyonu (International Astronautical Federation, IAF) tarafından her yıl farklı bir ülkede düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi’nin (International Astronautical Congress, IAC) 77’ncisi, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre ve Fuar Merkezi’nde gerçekleştiriliyor. Bu yıl “The World Needs More Space” (Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var) temasıyla düzenlenen kongrede uzayın bilimsel keşfinin yanı sıra yeni uzay teknolojileri, sürdürülebilirlik, uzay ekonomisi ve uluslararası iş birlikleri gibi konular ele alınıyor.
IAC 2026, bilimsel başvurular açısından kongre tarihinde yeni bir rekora ulaştı. Kongre için 108 ülkeden 8.325 bildiri özeti gönderildi. Türkiye ise 1.810 bildiri özetiyle IAC tarihinde tek bir ülkeden yapılan en yüksek başvuru sayısına ulaştı. Erken kayıt döneminde 3.020’yi aşkın kişinin kayıt yaptırmasıyla katılımcı sayısında da yeni bir erken kayıt rekoru kırıldı.
Kongrenin bilimsel ve teknik programında Ay ve Mars görevlerinden insanlı uzay uçuşlarına, yeni nesil uydu sistemlerinden uzayda üretime kadar geniş bir yelpazede konular yer alıyor. Yapay zekâ uygulamaları, uzay çöpleri, uzay trafiğinin yönetimi ve uzayda sürdürülebilirlik de öne çıkan başlıklar arasında. Etkinlikte bilimsel sunumların yanı sıra farklı ülkelerden uzay ajansları, üniversiteler, araştırma merkezleri ve şirketlerin temsilcileri arasında yeni ortaklıklara yönelik görüşmeler de yapılıyor.
IAC 2026’da Türkiye’nin ilk Ay görevi de özel bir oturumda ele alınıyor. 2027’nin başında fırlatılması planlanan görevde, Ay’daki potansiyel su kaynaklarının ve suyun oluşum dinamiklerinin araştırılmasına yönelik gözlemler yapılması hedefleniyor. Oturumda TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının yanı sıra millî hibrit itki sistemi ve görsel tabanlı seyrüsefer gibi teknolojiler de katılımcılara tanıtılıyor. Böylece Türkiye’nin uydu teknolojilerinden insanlı uzay görevlerine ve Ay programına kadar farklı alanlardaki çalışmaları daha geniş bir uluslararası görünürlük kazanıyor.
Genç araştırmacılar ve girişimciler de kongrenin önemli katılımcı grupları arasında yer alıyor. Öğrenci ve genç profesyonellere yönelik etkinliklerin yanı sıra Future Space (Geleceğin Uzayı) alanındaki Beyond Orbit (Yörünge Ötesi) programı kapsamında uzay teknolojileri alanında çalışan girişimler ile yatırımcılar, sanayi kuruluşları, kamu kurumları ve uluslararası paydaşlar buluşuyor. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, TÜBİTAK yürütücülüğünde ve TUA iş birliğiyle hazırlanan program, yeni ortaklıkların ve yatırım fırsatlarının önünü açmayı amaçlıyor.
Beş gün boyunca dünyanın farklı ülkelerinden binlerce katılımcıyı Antalya’da bir araya getiren IAC 2026, Türkiye’nin uzay bilimi ve teknolojilerindeki birikimini dünyayla paylaşması, yeni bilimsel ve teknolojik ortaklıklar geliştirmesi ve gençlerin küresel uzay ekosistemiyle daha yakın bağlar kurması açısından önemli bir oluşum niteliğinde.
Türkiye’nin son yıllarda uzay alanında attığı adımlar da kongrede ele alınıyor. 2018’de kurulan Türkiye Uzay Ajansı, 2021’de açıklanan Millî Uzay Programı kapsamındaki hedeflere yönelik çalışmaları koordine ediyor. TÜBİTAK UZAY ise Türkiye’nin uydularının ve diğer uzay teknolojilerinin geliştirilmesinde önemli görevler üstleniyor. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Türkiye’nin metre altı çözünürlüklü ilk yerli ve millî yer gözlem uydusu İMECE 2023’te uzaya gönderildi. Türkiye’nin ilk yerli ve millî haberleşme uydusu olan TÜRKSAT 6A’nın geliştirilmesinde ve üretiminde de TÜBİTAK UZAY önemli rol oynadı. Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında Alper Gezeravcı 2024’te Uluslararası Uzay İstasyonu’nu ziyaret etti ve burada bilimsel deneyler gerçekleştirdi, Tuva Cihangir Atasever ise aynı yıl yörünge altı araştırma uçuşuna katıldı.
Kaynaklar
