Ağustos 2025 Matematik Sorusunun Çözümü ve Hediye Kazananlar

Bilim ve Teknik dergisi Ayın Sorusu köşesinde Ağustos 2025'te yayımlanan Ali Baba’nın Değerli Taş İşlemlerinden Altın Sikke Kazanması sorusunun çözümü:

vlastas/iStock

Ali Baba’nın Değerli Taş İşlemlerinden Altın Sikke Kazanması

Haramiler Ali Baba’yı mağarada bir süre alıkoyduktan sonra onu salıvermeye karar verir. Ali Baba haramilere mağaradan ayrılırken bir miktar altın sikke almak istediğini söyler. Haramiler de buna karşılık olarak Ali Baba’ya onun mağaradan alacağı altın sikke sayısının, çözmesi gereken bir probleme bağlı olduğunu söyler. Başlangıçta haramiler Ali Baba’ya üç kese verir. Birinci kesede 60 yakut taş, ikinci kesede 60 zümrüt taş ve üçüncü kesede de 60 safir taş vardır.

Kurallara göre Ali Baba bu değerli taşlarla üç farklı işlem yapabilir. Birinci işlemde Ali Baba haramilere bir yakut ve bir safir taş verip karşılığında bir zümrüt taş alabilir. İkinci işlemde Ali Baba haramilere bir zümrüt ve bir safir taş verip karşılığında bir yakut taş alabilir. Ve son olarak üçüncü işlemde ise Ali Baba haramilere bir yakut taş verip karşılığında iki safir taş alabilir. Bu işlemlerin herhangi biri tamamlandıktan hemen sonra haramiler, Ali Baba’ya yapılan işlem karşılığında bir altın sikke verecektir.

Sonuç olarak Ali Baba haramilerden yaptığı işlem sayısı kadar altın sikke alacak ve aldığı bu altın sikkelerin tamamını mağaradan ayrılırken yanında götürebilecektir. Ancak Ali Baba, ona ilk başta verilen yakut, zümrüt ve safir taşları mağaradan çıkaramaz.

Ali Baba mağaradan mümkün olduğunca çok sayıda altın sikke ile ayrılmak istiyor. Ali Baba yapacağı işlemleri iyi tasarlayıp mağaradan istediği kadar altın sikke alabilir mi? Ali Baba’nın mağaradan alabileceği altın sikke sayısı sınırlıysa onun alabileceği altın sikke sayısı en fazla kaç olabilir? Ali Baba’nın bulduğunuz sayıda altın sikkeyi alması için işlemleri nasıl tasarlaması gerektiğini açıklayın ve onun neden daha fazla altın sikke alamayacağını kanıtlayın.

Cevap: 418

Çözüm:

Bir yakut taşa 3, bir zümrüt taşa 3 ve bir safir taşa 1 altın sikke hayalî değer biçelim. Bu durumda Ali Baba’nın başlangıçta (60 x 3) + (60 x 3) + (60 x 1) = 420 altın sikke değerinde taşı bulunuyor. İşlemlerin tanımına göre herhangi bir işlem sonucunda Ali Baba’da bulunan değerli taş ve altın sikkelerin toplam değeri değişmiyor. Her işlemden sonra Ali Baba’da hayalî değeri en az 2 altın sikke olan değerli taş bulunacaktır. Buna göre Ali Baba’nın mağaradan çıkarken yanına alabileceği altın sikke sayısı en fazla 420-2 = 418’dir.

Şimdi da Ali Baba’nın 418 altın sikkeyi nasıl alabileceğini gösterelim. Ali Baba ilk 60 işlemde birer zümrüt ve safir taş verip karşılığında 60 yakut taş ve 60 alın sikke alır. Bundan sonra Ali Baba, elindeki yakut taşlardan ikisini kullanarak önce üçüncü işlemle bir yakut taş verip iki safir taş alıyor, sonra birinci işlemle bir yakut ve bir safir taş verip bir zümrüt taş alıyor ve son olarak ikinci işlemle bir zümrüt ve bir safir taş verip bir yakut taş alıyor. Bu üç işlem sonucunda Ali Baba bir yakut taş harcayarak 3 altın sikke alıyor. Ali Baba her biri 3 işlemden oluşan benzer işlem dizisini 119 kez tekrar ederse bu işlemlere karşılık olarak 119 x 3 = 357 altın sikke alır. Son olarak Ali Baba elindeki son yakut taşı 2 safir taşla değiştirerek 1 altın sikke daha alır.

Buna göre Ali Baba toplamda 60 + 357 + 1 = 418 altın sikke almış olur.

“Kimya Bize Ne Anlatıyor?” kitabı gönderilecek okurlarımız:

  • Göktuğ Oğulcan SARAÇ
  • Ayşe Süeda ERSOY
  • Serkan OKKAR
  • Semih YEŞİLKAYA
  • Nehir KARTAY

Bizden kitap hediyesi kazanan okurumuzun adresine kitabı kargo ile gönderilecektir. İlginiz için çok teşekkür ediyoruz.

Dergimize Ayın Sorusu köşesi ile ilgili içerik gönderen okurlarımız, “Kişisel Verileri Koruma Kanunu” kapsamında, paylaştıkları verilerin ve bilgilerin dergimiz tarafından yayınlanmasına açık rıza göstermiş sayılacaktır.

İlgili Konular

Mantık Bulmacası

Bunları da Beğenebilirsiniz

Popüler İçerikler

Giriş Yapmanız Gerekiyor !

Abonelik işlemlerini görüntüleyebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.
 Mevcut bir hesabınız varsa yönlendirileceğiniz sayfadan giriş yapabilirsiniz.
 Henüz üye değilseniz, “Hesap Oluştur” sekmesinden kolayca yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.

Abonelik Seçenekleri

Dergimize abone olmak için aşağıdaki seçeneklerden birini tercih edebilirsiniz.

Dijital Abonelik

Fiziksel Abonelik (Basılı Dergi)

Fiziksel abonelik, derginin her sayısının basılı olarak adresinize gönderilmesini kapsar. Abone olduğunuz süre boyunca derginin tüm yeni sayıları düzenli olarak tarafınıza kargo ile ulaştırılır.
Fiziksel abonelik ve tek sayı satın alma işlemlerini, TÜBİTAK Yayınlar web sitesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

İçeriğin Devamı ve Etkileşim Özellikleri Abonelere Özeldir

🔒 Bu içeriğin tamamı ve etkileşim özellikleri yalnızca dijital abonelere özeldir.

Henüz bir hesabınız yoksa Bilim ve Toplum OGS sistemi üzerinden kolayca yeni bir hesap oluşturun.
Gönderiyi kaydetmek,  ya da okumaya devam etmek için lütfen giriş yaparak dijital abonelik işleminizi başlatın.