Yeni bir araştırmada bir insan hasta bir insanı sadece görse bile beyninde bağışıklık tepkisini tetikleyen etkinlikler ortaya çıktığı tespit edildi. Nature Neuroscience’ta yayımlanan araştırmada bilim insanları, insan vücudunun patojenlerden yani hastalık etmeni mikroorganizmalardan kaynaklanabilecek tehlikeyi patojenle temas etmeden önce sezip sezmediğini test etmek için bir deney tasarladı.
Deneyde bir grup gönüllü katılımcıya sanal gerçeklik (VR) gözlükleri takılarak avatarlar yani sanal ortamda canlandırılmış karakterler gösterildi. Katılımcılara giderek daha çok yaklaşan ancak onlara dokunmayan bu avatarların bir kısmı cilt kızarıklığı ve öksürük gibi hastalık belirtileri gösterirken diğerleri sağlıklı görünüyordu. Gerçek insanlar yerine avatarların gösterilmesi sayesinde katılımcıların enfeksiyon kapma riski önlenmiş oldu. Bir başka gönüllü grubuna ise avatarlar gösterilmedi. Bu gruba gerçekten bir patojene maruz kalma durumunu temsil etmesi amacıyla influenza aşısı yapıldı.
Araştırmacılar deneyler sırasında fMRI tekniği ile katılımcıların beyin etkinliğini inceledi. Hastalık belirtisi gösteren avatarların yaklaştığı katılımcıların beyninde kişisel alan ile ilişkili bölgelerinin etkinleştiği belirlendi. Ayrıca beyindeki “dikkat çekerlik ağı” olarak bilinen sinirsel ağda etkinlik artışı gözlendi. Bu, beynin farklı bölgelerinden gelen uyaranları değerlendirerek hangilerinin dikkat ve davranış için önemli olduğunu belirleyen bir sinir ağı.
Beyindeki bu etkinlikler ise vücudun patojenlere karşı ilk savunma hattının bir parçası olan “doğuştan gelen lenfoid hücreler”in kandaki yoğunluğunda ve etkinliğinde artışı tetikledi. Bu hücrelerin kandaki yoğunluğu ve etkinliği, hastalık belirtisi gösteren avatarların yaklaştığı katılımcılarda sağlıklı avatarların yaklaştığı katılımcılara göre daha yüksekti. Ayrıca hasta görünen avatarların yaklaştığı katılımcılardaki bağışıklık etkinliği influenza aşısı yapılan katılımcılarla benzer düzeydeydi. Araştırmanın sonuçları, sinir sistemi ve bağışıklık sistemi gibi iki karmaşık sistemin potansiyel tehlikelere karşı vücudu korumak için nasıl birlikte çalıştığına ilginç bir örnek oluşturuyor.
Araştırmacılar, sanal gerçeklik uygulamalarının ileride aşıların etkinliğini artırmak amacıyla kullanılabileceğini düşünüyor.
Kaynaklar:
