Bu yıl onuncusu düzenlenen Ulusal Antarktika Bilim Seferi (TAE X), 1 Mart 2026 tarihinde tamamlandı. 16’sı Türk 17 araştırmacı 26 Ocak’ta İstanbul Havalimanından Beyaz Kıta’ya doğru bilimsel çalışmalarını yürütmek üzere yola çıktı. Sefer boyunca araştırmacılar, yeni projelerle birlikte önceki yıllarda başlanan projelerin devamı niteliğinde çalışmalar da gerçekleştirdi.
Farklı alanlardan birçok projenin hayata geçirildiği kutup bilim seferleri kapsamında 2017 yılından bu yana toplamda on Antarktika, beş Arktik seferi düzenlendi. Bu seferlere katılan 200’den fazla Türk bilim insanı, 150’den fazla bilimsel araştırma projesi gerçekleştirdi. Antarktika’da bulunan Türk Bilimsel Araştırma Kampı’nda bugüne kadar biyoçeşitlilikten iklim değişikliğine, yer bilimlerinden sismik gözlemlere kadar geniş bir yelpazede bilimsel araştırmalar yürütüldü. Elde edilen veriler ışığında Türk bilim insanları, küresel ölçekte önem taşıyan kutup araştırmalarına katkı sağlamaya devam ediyor.
10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında TÜBİTAK Kutup 1001 programı tarafından desteklenen, başta iklim değişikliği olmak üzere çeşitli alanlardan projelerin saha çalışmaları gerçekleştirildi. TEKNOFEST Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması’nda şampiyon olan üç lise öğrencisi de projelerini sahada hayata geçirmek üzere sefere katıldı. Ayrıca 2020 yılından beri Antarktika’da veri toplamaya devam eden Küresel Konumlama Uydu Sistemi (GNSS) istasyonunun ve Türk Bilimsel Araştırma Kampı’nın işler durumda kalmasına yönelik bakım ve onarım çalışmaları yapıldı.
Türk Bilimsel Araştırma Üssü’nün kurulmasının planlandığı Horseshoe Adası’nın deniz tabanı haritası geçtiğimiz yıl çıkarılmıştı. Bu yılki seferde önceki yıl başlatılan çalışmalar devam ettirildi. Diğer yandan Türkiye ve ABD’nin iş birliğiyle geçen sene kıtaya kurulan düşük frekans ölçüm istasyonundan güncel meteorolojik veriler alındı. Bu veriler Türk bilim insanlarının iklim değişikliği sorununa bilimsel düzeyde sağlayacağı katkılar açısından büyük önem taşıyor.
2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’nde yer verilen öncelikli program ve projeler kapsamında Antarktika’da kalıcı bir Türk Bilimsel Araştırma Üssü kurulmasına yönelik hedef doğrultusunda çalışmalar hızla devam ediyor. Antarktika’da kurulacak Türk Bilimsel Araştırma Üssü, Türk bilim insanlarının kutup araştırmaları yürütmesine katkı sağlamanın yanı sıra Türkiye’nin kutup bölgelerindeki bilimsel varlığını da kalıcı hâle getirecek. Bir diğer hedef ise ülkemizin 1995 yılında taraf olduğu Antarktika Antlaşması doğrultusunda Danışman Ülke statüsü kazanarak Antarktika’da yürütülecek bilimsel çalışmalarda, karar alma süreçlerinde ve bilgi paylaşımında söz sahibi olması.
T.C. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) tarafından yürütülen Ulusal Antarktika Bilim Seferleri, ülkemizdeki genç bilim insanlarına kazandıracağı uluslararası tecrübeler bakımından büyük önem taşıyor.
Kaynak
